Qaraim languages and literatures and Karaism

Qaraim languages and literatures and its Archive Blog Qaraim Tili

QARAIM LANGUAGES AND LITERATURES ONLY

The Qaraim (Karaites) are a religious and cultural group made up of individuals who adhere to the tenets of the Old Testament of the Hebrew Scriptures alone. Their ethnic and religious roots have been a subject of ongoing discussions to the present day.

Over the centuries they have developed their own spiritual and secular literature, creating their own distinct dialects apart from the standard forms of the languages in the areas in which they've lived.

The question is still open as to whether these dialects can be considered independent languages, since they have their own written traditions. These dialects include: Qaraite Hebrew of Constantinople, Qaraite Turkic (several dialects of Crimea, Lithuania, Ukraine), Qaraite Arabic, Qaraite Aramaic, Qaraite Greek of Turkey and the Qaraite Persian dialects.

The number of literary works written in these dialects is enormous, and has hardly been explored. Due to the efforts of their religious opponents, such as the Pharisees, the Qaraim were labeled as an insignificant and unimportant sect.

Since the discovery of the Cairo Geniza, the Dead Sea Scrolls and the Avraham Ben Shemuel Firkovich collections, anthropologists and lingusts no longer consider the Qaraim as such anymore. Qaraim studies have become a hot topic in academic circles, but despite this recent revival of interest in the Qaraim, the linguistic and literary aspect of Qaraim culture remains largely unexamined. This blog is focused SOLELY upon research involving the examination and restoration of the LANGUAGES and LITERATURES of Qaraim.
Showing posts with label Orah Saddiqim Cemaati Arşivi. Show all posts
Showing posts with label Orah Saddiqim Cemaati Arşivi. Show all posts

Monday, August 4, 2014

Çom HaHamişi Beşinci Ayın Orucu Tsom HaHamişi-2014-5774

Çom HaHamişi(Beşinci Ayın Orucu)-Tsom HaHamişi

Kadim Karay Geleneği ve Tanah'a göre 7 Ağustos 2014 Perşembe günü başlamakta, Gece 3:00 kadar yemek yenebilir. Yattıktan sonra sabah kaçta kalkarsanız o zaman oruç başlamaktadır.
 
7 Ağustos Perşembe Akşamı 20:10'da bitmektedir. Çom HaHamişi [Beşinci Ayın Oruç Günüdür).

İsraeldeki Moeçet Hahamim tarafından yeni uygulamaya konmuş daha önceden tespit edilmiş takvime göre(bu takvim Roş Hodeş'in yerkürenin herhangi bir yerinde Roş Hodeş'in gözlemlenmesini yeterli görmektedir ve kabul etmektedir.

Çom HaHamişi [Beşinci Ayın Orucu], beşinci ayın yedinci ve onuncu günlerinde (Babilliler tarafından Av denirdi), Tapınağın yıkılışı ve geriye kalanların sürgünü anma, yazıldığı gibi:


UVaHodeş HaHamişi BeŞiv‘ah LaHodeş Hi’ Şenat Teşa‘-‘Esreh Şanah LaMelekh Nevukhadne’ssar Melekh-Bavel Ba’ Nevuzar’adan Rav-Tabbahim ‘Eved Melekh-Bavel Yeruşalayim. Wayyisrof Et-Beit-Ad.. WeEt-Beit HaMelekh WeEt-Kol-Battei Yeruşalayim WeEt-Kol-Beit Gadol Saraf BaEş. WeEt-Homot Yeruşalayim Saviv Natesu Kol-Heil Kasdim Aşer Rav-Tabbahim. WeEt Yeter Ha‘Am HaNiş’arim Ba‘Ir WeEt-HaNofelim Aşer Nafelu ‘Al-HaMelekh Bavel WeEt-Yeter HeHamon Heghlah Nevuzar’adan Rav-Tabbahim. Umidallat HaAres Hiş’ir Rav-Tabbahim LeKhoremim ULeYoghevim . . . .


[Beşinci ayın yedinci günü, Babil Kralı Nebukadnessar'ın krallığının on dokuzuncu yılında muhafız birliği komutanı ve Babil Kralı'nın danışmanı olan Nebuzaradan Yeruşalayim'e girdi. RAB'bin Tapınağı'nı, kral sarayını ve Yeruşalayim'deki bütün evleri ateşe verip önemli yerleri yaktı. Muhafız birliği komutanı önderliğindeki Kildan ordusu Yeruşalim'i çevreleyen surları yıktı.Komutan Nebuzaradan kentte sağ kalanları, Babil Kralı'nın safına geçmiş kaçakları ve artakalan halkı sürgün etti. Ancak bağcılık ve çiftçilik yapsınlar diye, bazı yoksul insanlara dokunmadı.. . . .] (Melakhim Beit [II Krallar] 25:8-21) ve


UVaHodeş HaHamişi Be‘Asor LaHodeş Hi’ Şenat Teşa‘-‘Esreh Şanah LaMelekh Nevukhadne’ssar Melekh-Bavel Ba’ Nevuzar’adan Rav-Tabbahim ‘Amad LiFenei Melekh-Bavel BiYruşalayim. Wayyisrof Et-Beit-Ad.. . . . .


[ Babil Kralı Nebukadnessar'ın krallığının on dokuzuncu yılında, beşinci ayın onuncu günü, muhafız birliği komutanı Babil Kralı'nın görevlisi Nebuzaradan Yeruşalayim'e girdi. RAB'bin Tapınağı'nı, sarayı ve Yeruşalim'deki bütün evleri ateşe verip belli başlı binaları yaktı. . . . .] (Yirmiyahu [Yeremya] 52:12-31).


Çom Mekubbal Kulehem
Çom Qabul da qolay bolsun.

Sunday, September 29, 2013

Çom Ha Şevii-Tsom Ha Şevii-Yedinci Ayın Orucu

İyi Haftlar-Kali Evdomada-Şavua Tov

Erev Çom      29 Eylül 2013
Çom HaŞevii-30 Eylül 2013
Bu akşam gün batımı itibariyle Çom AŞevii yani Yedinci Ayın Orucu başlamaktadır. Genelde Karay Cemaatleri arasında kabul gören uygulama akşam yattıktan sonra ertesi günün gün batımına kadar Çom-Orucun tutulması yönündedir.


Çom Ha-Şevi’i (yedinci ayın orucu) yedinci ayın 24.gününde (Babilliler-Bavel Tişrei derler) tutulur.
Nehemia 9:1-10:40 yazılı olduğu gibi:
Veyom Eserim VeArba’ah LaHodeş  Haze  Ne’esefu  Veney-Yisra’el BeÇom Uvsakkim veAdama Aleyhem…..

Aynı ayın yirmi dördüncü günü İsrailliler toplandı. Hepsi oruç (Çom) tutmuş, çul kuşanmış başına toprak serpmişti.
İsrail halkıyla Levililer, buğdaydan, yeni şaraptan, zeytinyağından verilen armağanları, tapınak eşyalarının, kâhinlerin(kohenlerin), tapınak kapı nöbetçilerinin ve ezgicilerin bulunduğu odalara koyacaklar. «Artık Tanrımız'ın Tapınağı'nı göz ardı etmeyeceğiz.

Çom Mekubbal Kulehem
O Theos Mas Ha-Şem nasiplendiğimiz Çom'u kabul etsin.
Sevgilerimle,

Wednesday, October 10, 2012

Çom Ha Şevii-Tsom Ha Şevii-Yedinci Ayın Orucu

Çom Ha Şevii-Tsom Ha Şevii-Yedinci Ayın Orucu-11.10.2012
Çom Ha-Şevi’i (yedinci ayın orucu) yedinci ayın 24.gününde (Babilliler-Bavel Tişrei derler)
Nehemia 9:1-10:40 yazılı olduğu gibi:
 Veyom Eserim VeArba’ah LaHodeş  Haze  Ne’esefu  Veney-Yisra’el BeÇom Uvsakkim veAdama Aleyhem…..
Aynı ayın yirmi dördüncü günü İsrailliler toplandı. Hepsi oruç (Çom) tutmuş, çul kuşanmış başına toprak serpmişti.

İsrail halkıyla Levililer, buğdaydan, yeni şaraptan, zeytinyağından verilen armağanları, tapınak eşyalarının, kâhinlerin, tapınak kapı nöbetçilerinin ve ezgicilerin bulunduğu odalara koyacaklar. «Artık Tanrımız'ın Tapınağı'nı göz ardı etmeyeceğiz

Monday, July 23, 2012

Çom HaHamişi(Beşinci Ayın Orucu)-Tsom HaHamişi




Kadim Karay Geleneği ve Tanah'a göre Erev Şabat Gün Batımında, 20 Temmuzda, dördüncü ayın 29'uncu günü, yeni ayın ilk ışığı kutsal topraklarda ve diğer komşu ülkelerde gözlenemedi. Mosa’ei Şabbat gün batımı, 21 Temmuz, 3. ayın 30.gününde, Yeni Ay'ın ilk ışığı Kutsal Toprakların bir çok bölgesinde gözlendi, Pazar günü, 22 Temmuz, Roş Hodeş HaHamişi oldu [Beşinci Ayın Yeni Ayı] ve Pazar günü, 29 Temmuz, (Şabat'tan dolayı ertelendi) ve Perşembe, 31 Temmuz, Çom HaHamişi [Beşinci Ayın Oruç Günüdür).

İsraeldeki Moeçet Hahamim tarafından yeni uygulamaya konmuş daha önceden tespit edilmiş takvime göre(bu takvim Roş Hodeş'in yerkürenin herhangi bir yerinde Roş Hodeş'in gözlemlenmesini yeterli görmektedir ve kabul etmektedir. Çom HaHamişi 27 Temmuz ve Çom Asara BeAv 30 Temmuz 2012 tarihlerindedir.

Çom HaHamişi [Beşinci Ayın Orucu], beşinci ayın yedinci ve onuncu günlerinde (Babilliler tarafından Av denirdi), Tapınağın yıkılışı  ve geriye kalanların sürgünü anma, yazıldığı gibi:


 “UVaHodeş HaHamişi BeŞiv‘ah LaHodeş Hi’ Şenat Teşa‘-‘Esreh Şanah LaMelekh Nevukhadne’ssar Melekh-Bavel Ba’ Nevuzar’adan Rav-Tabbahim ‘Eved Melekh-Bavel Yeruşalayim. Wayyisrof Et-Beit-Ad.. WeEt-Beit HaMelekh WeEt-Kol-Battei Yeruşalayim WeEt-Kol-Beit Gadol Saraf BaEş. WeEt-Homot Yeruşalayim Saviv Natesu Kol-Heil Kasdim Aşer Rav-Tabbahim. WeEt Yeter Ha‘Am HaNiş’arim Ba‘Ir WeEt-HaNofelim Aşer Nafelu ‘Al-HaMelekh Bavel WeEt-Yeter HeHamon Heghlah Nevuzar’adan Rav-Tabbahim. Umidallat HaAres Hiş’ir Rav-Tabbahim LeKhoremim ULeYoghevim . . . .” 


[Beşinci ayın yedinci günü, Babil Kralı Nebukadnessar'ın krallığının on dokuzuncu yılında muhafız birliği komutanı ve Babil Kralı'nın danışmanı olan Nebuzaradan Yeruşalayim'e girdi. RAB'bin Tapınağı'nı, kral sarayını ve Yeruşalayim'deki bütün evleri ateşe verip önemli yerleri yaktı. Muhafız birliği komutanı önderliğindeki Kildan ordusu Yeruşalim'i çevreleyen surları yıktı.Komutan Nebuzaradan kentte sağ kalanları, Babil Kralı'nın safına geçmiş kaçakları ve artakalan halkı sürgün etti. Ancak bağcılık ve çiftçilik yapsınlar diye, bazı yoksul insanlara dokunmadı.. . . .] (Melakhim Beit [II Krallar] 25:8-21) ve 


UVaHodeş HaHamişi Be‘Asor LaHodeş Hi’ Şenat Teşa‘-‘Esreh Şanah LaMelekh Nevukhadne’ssar Melekh-Bavel Ba’ Nevuzar’adan Rav-Tabbahim ‘Amad LiFenei Melekh-Bavel BiYruşalayim. Wayyisrof Et-Beit-Ad.. . . . .


 [ Babil Kralı Nebukadnessar'ın krallığının on dokuzuncu yılında, beşinci ayın onuncu günü, muhafız birliği komutanı Babil Kralı'nın görevlisi Nebuzaradan Yeruşalayim'e girdi. RAB'bin Tapınağı'nı, sarayı ve Yeruşalim'deki bütün evleri ateşe verip belli başlı binaları yaktı. . . . .] (Yirmiyahu [Yeremya] 52:12-31).


Çom Mekubbal Kulehem
Orucınız Qabul bolsun.

Sunday, June 24, 2012

Çom HaRevii-HaRevii Orucu-Tsom Ha-Revii



Roş-Hodeş(Yeni Ay)'in Kutsal Topraklardaki( Ereç Yisrael'de) görünmesine göre 1 Temmuz 2012'de olacaktır, İsraeldeki Moeçet Hahamim tarafından daha önceden tespit edilmiş takvime göre(bu takvim Roş Hodeş'in dünyanın herhangi bir yerinde gözlemlenmesini yeterli görmektedir ve kabul etmektedir) 29 Haziran 2012'de olacaktır., Çom HaRevi‘i [Dördüncü Ayın Oruç Günü] bu ayın 9'uncu günüdür. .II Krallar 25:3-4 ve Yeremiah 52:4-5.

Sidkiya krallığının dokuzuncu yılında, onuncu ayın onuncu günü, Babil Kralı Nabukadnessar bütün ordusuyla Yeruşalayim önlerine gelir ordugah kurdu. Kentin çevresine rampalar yaptılar.Kral Sidkiyanın krallığının onbirinci yılına kadar kent kuşatma altında kaldı. Dördüncü ayın dokuzuncu günü kentte kıtlık öyle şiddetlendi ki, halk bir lokma ekmek bulamaz oldu. Sonunda kentin surlarında bir gedik açıldı. Kildaniler kenti çepeçevre kuşatmış olmasına karşın, bütün askerler gece kral bahçesinin yolundan iki duvarın arasındaki kapıdan kaçarak Arava yoluna çıktılar.

BeTish‘ah LaHodesh Wayyehezaq HaRa‘av Ba‘Ir WeLo’-Hayah Lehem Le‘Am HaAres. Wattibbaqa‘ Ha‘Ir 


Be‘Ashtei-‘Esreh Shanah LeSidqiyyahu BaHodesh HaRevi‘i BeTish‘ah LaHodesh Hovqe‘ah Ha‘Ir . . .


Bu ve diğer Çomlar Beit Hamikdaş tekrar inşaa edilene kadar ve ihya olana kadar tutulacaktır. Zaharya-Zekerya Peygamber Kitabı Mukaddesinde müjdelediği gibi Beit Ha-Mikdaş'ın tekrar inşaasından sonra, Tam Teselliye kavuştuğumuz zaman ise bu hüzün, yas ve Çom günleri bizler için mutluluk ve eğlence günleri olarak kutlanacaktır. Bakınız Zeharyah [Zechariah] 7:1-8:23



Çom Mekubbal KuLehem
Orucunuz kabul olsun.





Monday, April 2, 2012

Layla Pesah-Pesah Gecesi


Layla Pesah [Pesah Gecesi]

Hag HaMaççot'un( Mayasız Ekmek'in Bayramı) ilk gecesi, Layla Pesah, Mikra(Kutsal Kitap)'daki Pesah ile ilgili bölümlere göre dualarımızı yapmak görevimizdir.
Bundan sonra bizler evlerimizde toplanırız ve kutsal metinleri okuruz, şunları içerir: Babalarımızın yaşadığı sıkıntılı kölelik- Moşe ve Aharon, onlar ki Paro(Firavun)'a gönderildiler T-nrı tarafından halkı kurtarmak için, ve çabalarken mucizeleri gerçekleştirdiler - ilk doğanın katledilmesi, Mısır'dan(Miçrayim) İsrael'in ilk doğanlarının kurtulması - İsrael halkının Mısır'dan(Miçrayim) çıkışı. Biz harika bir şekilde bunları aktarırız , anlatırız ve biz T-nrı'nın tüm şefkatini kendi kutsamalarımızla mehtederiz. Bundan sonra biz T-nrı'yı kutsarız, mayasız ekmeği için, ve marul, hindiba gibi acı otlar yeriz.

Bu gece sırasında, çocuklarımıza, eşlerimize, misafilerimize, T-nrı'nın bizim için Mısır'da(Miçrayim) ne yaptığını anlatırız. Kutsal Kitap'ta yazılı olduğu gibi, Mısır`la nasıl alay ettiğimi, aralarında gösterdiğim belirtileri sen de çocuklarına, torunlarına anlat ki, benim RAB olduğumu bilesiniz.” (Şemot [Çıkış] 10:2). Tabii ki, tüm yıl boyunca, her zaman bu konuda anlatım, bizim görevimizdir. Kutsal Kitap yazılı olduğu gibi “yaşadığınız sürece Mısır'dan(Miçrayim) çıkışınızı anımsayacaksınız” (Devarim 16:3). Ancak, bu gecede, bunun üzerinde durmak gereklidir. Biz Bayramın kalan yedi gün içinde de aynı şeyi yaparız.


Bu, ilk gün, kutsal toplantı, bir bayram ve Mayasız Ekmek Festivalidir.
Bize diğer bayramlarda oldupu gibi her türlü çalışma yasaktır, bu günde kaçınmalıdır. Bu kural yedinci gün içinde geçerlidir. Bunun önemi şu bölümde açıklamıştır, ''Birinci ve yedinci günler kutsal toplantı yapacaksınız. O günler hiçbir iş yapılmayacak. Herkes yalnız kendi yiyeceğini hazırlayacak.
” (Şemot [Çıkış] 12:16), ve, “Belirli zamanlarda kutsal toplantılar olarak ilan edeceğiniz RAB`bin bayramları şunlardır:Birinci ayın* on dördüncü günü akşamüstü RAB`bin Pesah Bayramı* başlar. On beşinci gün RAB`bin Mayasız Ekmek Bayramı`dır*. Yedi gün mayasız ekmek yiyeceksiniz.İlk gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız.Yedi gün RAB için yakılan sunu sunacaksınız. Yedinci gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız.” (Vayikra’ [Levililer] 23:4-8). Bundan başka, yazılı olduğu gibi, ''Yedinci gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız” (BaMidbar 28:25).
İlk günün, yedinci gün içinde bu işareti, önemi vardır, bu özellikle "izleme gecesi" olarak belirlenmiştir, Kutsal Kitap'ta yazılı olduğu gibi, “O gece RAB İsraelliler`i Mısır`dan(Miçrayim) çıkarmak için sürekli bekledi. İsraelliler de kuşaklar boyunca aynı gece RAB`bi yüceltmek için uyanık olmalıdır.” (Şemot [Çıkış] 12:42). Tüm gün özel '' anma günü " olarak belirlenmiştir, yazılı olduğu gibi, Bu gün sizin için anma günü olacak. Bu günü RAB`bin bayramı olarak kutlayacaksınız.'' Gelecek kuşaklarınız boyunca sürekli bir kural olarak bu günü kutlayacaksınız.”
(Şemot [Çıkış] 12:14).

Yedinci gün toplantı günüdür”, yazılı olduğu gibi,'' Yedinci gün Tanrınız RAB için bir toplantı düzenleyecek ve iş yapmayacaksınız.” (Devarim [ 16:8).

Thursday, March 29, 2012

Pesah-Maçça Yapımı


Pesah-Maçça Yapımı

Mayasız ekmek, isimden de anlaşılabileceği gibi, maya koyulmadan yapılan ekmektir.

Buğday, arpa, yulaf, çavdar, darı'dan yapılabilir. Başka hiçbir şeyden yapılamaz. Maçça hamurunu yoğururken soğuk su koyulmalıdır, bir gece kap içinde tutulur, mayalanmasını engellemek için kenarlarından korunmalıdır. Hamur sıcak veya ılık suyla yoğurulmamalıdır.

Maçça2nın yapıldığı yer güneşten ve sıcaktan uzak olmalıdır, sıcağın hamurun mayalanmamasını sağlaması için.

Maçça yapılırken 3 kişiden az insan olmamalıdır. Bir kişi hamuru, yoğurma yerinden, fırıncı onu kaldırcağı yere taşımalıdır, ve mayanın karışmadığını görmesi gerekmektedir. İkinci kişi hamur parçalar olarak düzleştirmelidir. Üçüncü kişi Maçça pişirmelidir. Maçça yapımında daha çok kişinin bulunması daha iyidir. Bu kişiler cemaatin dindar kişileri olmalıdır.

Yahudi olmayan biri Maçça yapımında olmamalıdır, bu kaçınılmaz bir süreç değilse, acil durumlarda. Hatta acil durumda bile, Yahudi olan bir kişinin gözlemci olarak Yahudi olmayan kişiyi gözlemlemesi gerekmektedir. Bu görev yerine getiremeyecek birisine tayin edilmemelidir.(örneğin., göremeyen,veya konuşamayan , veya anlama zorluğu çeken birisi [Editör'ün notu: engelli kişi].

Fırıncı bir kerede, ekmeğin birini nemlendirmek için elinde soğuk su dolu bir kaba sahip olmalıdır.
Eğer anında suyun ısındığı farkedilirse, anında soğuk su ile değiştirilmesi gerekmektedir. Sıcak su Maçça'nın yapıldığı yerden farklı bir yere dökülmelidir, bu şekilde hamurun kazayla mayalanmasının önüne geçilmiş olur.

Wednesday, March 28, 2012

Pesah-Pesah Şabat'a Düştüğü Vakit


Pesah-Pesah Şabat'a Düştüğü Vakit

Pesah gecesi Şabat'a düştüğü vakit, Pesah Şabat sonrası ertelenmesine veya tayin edilmiş zamanda başlamasına gerek yoktur .Bunu Biz biliriz Şabatta sunulan ek-korbanlara benzemesinden, . Ayrıca, yazılıdır ki, “her günün manası kendi gününde” (Vayyikra’ 23:37), öncesinde, “Ad.. yakılan sunu sunma”. Pesah egemenliği altına girer, “her günün manası kendi gününde”, ilk kısımların bölümlerinde bu kural şöyle sonlanır, “Birinci ayda, ayın 14.gününde, tan vaktinde, Ad..'ın Pesah'ıdır (Vayikra’ 23:5). Pesah bu kurala bağlıdır, “Ad..'a ateş sunusu sunuyoruz”, T-nrı'ya bir sunu olduğu gibi.
Ayrıca Tora'da tanımlandığı gibi kim ki Pesah Korbanını belirletilmiş olan vakitte yapmaya imkanı olupta yapmamışsa, onun cezası ölümdür. Yazılı olduğu gibi, “ama Tahor erkek(Dini olarak temiz), ve seyahatte değilse, ve Pesah Korbanını yapmıyorsa, o kişi [Nefeş] kendi insanlarından kesilip atılır” (BaMidbar 9:13). Böylece, bu sünnet(brit) ile benzerdir, sekiz günden sonrasına kadar ertelenmemelidir, çocuğun hayatının tehlikede olduğu veya sağlığı tehlikede olduğu durumlar hariç

Pesah kanunları Şabat kararnamesi öncesinde verildi, ve Şabat, Pesah'a uyulmasına tabii kılındı, aynen sünnet(brit) emrine uyulmasına Şabatın tabii olması gibi. Ayrıca Pesah sunusu, Kohen(Kahin) için ayrıca bir geliri(kazancı) olmaz, bunu yapsaydı, Şabat sonrasına kadar ertelenebilirdi.

Pesah-Şimdiki Zaman(Geçerli) ve İlk

Pesah-Şimdiki Zaman(Geçerli) ve İlk

Pesah'ta bahsi geçen çeitli yükümlülüklerimiz vardır, Bazıları Misrayim(Miçrayim-Mısır)deki nesiller için geçerli olanlar ve gelecek nesilleri ilgilendirmeyenler, bakınız: Şemot [Çıkış] 12:3-11 ve Şemot [Çıkış] 12:22. Diğer yükümlülükler hem onları hemde gelecek nesilleri kapsamaktadır., bakınız Şemot [Çıkış] 12:15, Pesah Korbanının Korban edilmesi zamanı gelmeden önce maya(lı)'ların uzaklaştırılması uygulamasını, yani Mayasız Ekmeğin Yedi Gününün birinci gününün birinci bölümü öncesi yükümlülükleridir.Bu vazife uygulanışı itibariyle ,gelecek nesillerin tabii olduğu uygulama ile benzerdir,“Sizin yerleşkelerinizde ateş yanmasına neden olmayacaksınız Şabat gününde.(Şemot [Çıkış] 35:3).

Hag Ha Maççot-Mayalı-Hames-Hameç-Hamets


Hag Ha Maççot-Mayalı(Mayalanmış)

Karai Museviliğine Giriş Kitabı 2002 Basımı, Al Kırkısani Karay Çalışmalarını Destekleme Merkezi ,Tüm Hakları Saklıdır.

Tora'da, Üç tane farklı ürün vardır, Bize bunları bulundurmak ve kullanmak yasaktır Hag Ha Maççot boyunca, bu ürünler genelde mayalanmış-mayalı olarak sınıflandırılır. Bunların belirgin onları, Se’or, Hames(Hameç), and Mahmeset(Mahmeçet. David Ben-Avraham al-Fasi'nin, Kitab Jami‘ al-Alfaz (ed. S.L. Skoss, New Haven, 1936-1945) sözlüğünde, iki önemli açıklama girişi vardır. HAMES(Hameç) (cilt 1, sayfa. 560, satırlar 67-69): muhtamar (“ekşimiş veya fermante olmuş bir şey”); ve SE’OR (cilt. 2, sayfa. 300, satırlar 73-75): Se’or = خمير khamir (“mayalanmış, maya”), Hames(Hameç) = مختمر mukhtamar (“mayalanmış/fermante edilmiş bir şey”) and Mahmeset(Mahmeçet) = kullanılır bir şey (örneğin., içeren) بنّ bunn (“kahve çekirdekleri” kahve çekirdeğinin etrafını kaplayan kahve kirazından ayrılmasını sağlayan fermantasyonu sağlayan), كشك kişk ( bulgar karışımı[haşlanmış kırık bulgur] ve kuruması için sütte fermante edilmiş; açıklamanın onayı için Edward Lane’s Manners and Customs of the Modern Day Egyptians başvurunuz, ve كامخ kamakh (“turşu”). David el-Fasi'nin tanımları Yefet Ben-Eli tarafından açıklanan görüşlerle bir uyum içerisindedir
(Paris Bibliotheque Nationale ms.). Arabça kökü خمر Kh-M-R İbranice'deki kökü ile aynıdır חמר Heit-Mem-Resh ve, Arapça sözcük خمر Khamr [şarap] İbranice'de חמר Hemer [şarap] olduğu gibi(bakınız, Devarim 32:14). Bakınız, Aharon Ben-Eliyahu, Sefer Gan ‘Eden, ‘Inyan Hag HaMassot(Hag Ha Maççot), bölüm. 1, vr. 45, sütun. b38, ve Eliyahu Başyaçi, Adderet Eliyahu, ‘Inyan Hag HaMassot, bölüm 4, Odessa, 1872, vr. 66-67.39
Hames(Hameç) ekşimiş, mayalanmış herşeydir, örneğin sirke, şarap, maya. Hames yenilebilir.

Şemot [Çıkış] 12:15
‘Yedi gün, sen mayasız ekmek yiyeceksin.Birinci günde Se'or (Maya)u evlerinizden uzaklaştıracaksınız.Kim (Hameç)Hames yerse birinci günden yedinci güne kadar o Yisrael'den kesilip atılacaktır.

Se’or bir karışımdır fermante edilmiştir veya mayalanmıştır ve bununla birlikte her zaman olmasa da mayalamak için kullanılır. Örneğin Hamur Mayası Se'or için bir başlangıçtır. Se'or kendi başına yenilmez - hamurun içine mayalanması için koyulur.

Devarim 16:4
‘Yedi gün, hiçbir Se'or bulunmayacaktır sende ve senin bölgende ve birinci günün akşamı için kurban ettiğin hiç bir et, o günün sabahına kadar kalmayacaktır.’

Mahmeset(Mahmeçet) Hameç(Hames) ve Se'or 'un başka bir ürünle karışımıdır. Örneğin, içinde Sirke (Hames-Hameç'tir) bulunduran terbiye, çeşni, baharat Mahmeset olarak kabul edilir.

Şemot [Çıkış] 12:19-20
‘Yedi gün evlerinizde hiç Se'or bulunmayacaktır, buna rağmen kim ki Mahmeset [mayalanmış/fermante edilmiş-ekşimiş içinde bulunduran] yerse, aynı şekilde o kişi Yisrael Cemaatinden kesilecektir, bir yabancı olsa veya toprağın yerlisi olsa bile’.

Bildiğimiz altı tür tahıl vardır kolayca Hames(Hameç) olabilir :

Buğday
Arpa
Yulaf
Çavdar
Darı
Özet olarak, mayalanmış-fermante edilmiş herhangi bir şey ve mayalanmış -fermante edilmiş herhangi bir şey eklenmiş bir ürünü bulundurmak veya kullanmak Hag HaMassot(Maççot) süresinde yasaklanmıştır.Tora'ya göre, bunların kullanılmasının cezası Am Yisrael'den soyunun kesilmesidir. Tedbirli olmak ,riske girip cezasına katlanmaktan daha iyidir.
--------------------------------------------------------------------------------

38 Aharon Se'or'da ayrım yapar(Se'or, yenilemeyen bir şeydir maya gibi hamur'un içine koyulur mayalanması için), Hames (yenebilir, örneğin, ekmek, şarap, peynir,yoğurt, vb.), ve Mahmeset (içine Hames veya Se’or eklenmiş, Şekar HaMadday gibi).

39 Başyaçi Hames(Hameç)'i şöyle tanımlar unla birlikte karıştırılmış maya ve suyla karıştırılmış un, pişmeden önce bir süre bekletilen. Mahmeset tanımlarken Şekhar HaMadday bir alkollü içecektir (“Şarap gibi”) suya mayalanmış ekmek daldırılarak yapılan, fermante olması için gün ışığında günlerce bekletilen ve sonra dövülen.

Hag Ha Maçot- Maçça(Matsa) Tüketimi

Hag Ha Maçot- Maçça(Matsa) Tüketimi

Alimlerimiz şöyle yazmışlardır : Tüm Yedi Günlük Hag HaMaççot boyunca Kutsal Kanun uyarında mayasız ekmek yemek zorundayızdır. Bu kural, isteğe bağlı değildir. Yazıldığı gibi, "Sen yedi gün boyunca mayasız ekmek yiyeceksin" (Şemot 13.6), ve, "Mayasız ekmek bu yedi gün boyunca yenecektir" (Şemot 13.7). Hag HaMaççot'un yedi gününde, sonra, tamamlanır, tüm başından sonuna kadar, yazıldığı gibi, "Birinci ayda, ayın 14.gününde, akşamında, sen mayasız ekmek yemeyeceksin, ayın 21.gününde akşamında" (Şemot 12.18). Daha sonra, Pesah Korbanı(Sunusu) ile ilgili olarak şunlar yazmaktadır, "Sen, onu mayalı hiçbirşey ile yemeyeceksin, ama yedi gün boyunca sen o'nu mayasız ekmekle yiyeceksin, fakirliğin ekmeğini" (Devarim 16.3).

Tuesday, March 27, 2012

Maçça-Yoksul ve Acı Ekmeği


Aharon Ben-Eliyahu (Sefer Keter Tora)'ya göre: Alimler Maçça'nın Yoksul ve Acı Ekmeği olarak tanımlanması ile ilgii çeşitli değişik açıklamalarda bulunmuşlardır. Bazıları manasının en fukaraların ekmeği olduğunu söylerler, çünkü bu kişiler daha çok bu ekmeği yerlerdi. Bazı kişiler, anlamının sindirim sistemini zayıflatan ekmek olduğunu söylediler. Hala bazıları derler ki bu ekmeğin seyahat için uygun olduğunu söylerler, Mikra, seyahat zorluğu ile bağlantılı kısmında bahsettiği gibi, "O, kuvvetimi yolun zorluğuna göre tabii etti (Teilim 102.24). Bu mayalanmamış ekmek ile ilgili sözlerle teyit edilmişti. "Acele içinde sen Mısır-Miçrayim diyarından çıktın." (Devarim 16.3).

Tuesday, March 20, 2012

Lutzki, Yosef Şelomo Moşe (1770-1845)


Kukizov'da doğdu, daha sonra Lutsk'a taşındı, oradan, 1802 yılında, Yevpatoriya(Kezlev) Kırım'a, orada Cemaatin Hazanı oldu. Simha Baboviç ile beraber Saint Petersburg'a gitti, orada onlar 1827 yılında Karay(im)ların 1827 yılından itibaren Rus Ordusunda zorunlu askerlik hizmetine muafiyet hakkı kazandırıldı. İggeret Teşu'at Yisrael adlı eserinde tüm seyahatini detaylı olarak anlattı. Kayınbiraderi Avraham Firkoviç bu eserini Karay(im) dili ve Kırım Tatar diline tercüme etti. Şükran duasını kaleme aldı, Yıldönümlerinde Karay(im)lar tarafından okunmaktadır. 1831 yılında Kutsal Toprakları ziyaret etti. Petah Tikva adlı İbrani(Laşon Ha Kodeş) dilinde dua el kitabı eserini yazdı. Kırım Tatarca ve Karay(im)ce tercümelerini yaptı ve de B. Mussafia'nın Zeher Rav adlı eserini tercüme etti, tüm bulnları birleştirerek Sefer ha­Hinnuh le­Petah­Tikva hazırladı(eğitim kitabı, umut kapısına doğru). Istanbul'da 1831 yılında basıldı. Aharon ben Yosef'in Sefer ha­Mivhar adlı eserine yorum yazdı (Yevpatoria(Gozleve-Kezlev-Kırım, 1835),1859-1901 yılları takvimi,yazdığı dini şiirleri, Karay(im) Dua kitabına dahil oldu.

Monday, March 19, 2012

Lutzki, Avraham ben Yosef Şelomo (1792-1855)-Hayatı


Lutzki, Avraham ben Yosef Şelomo (1792-1855)-Hayatı

Avraham Lutsk'ta doğdu, 1802 yılında Babası Yosef Şelomo Lutski ile beraber Yevpatoriya (Gozleve) Kırım'a taşındı. Birkaç yıl kadar İstanbul'da kaldı, Talmud ve Rabban geleneği öğrendi. 1835 yılında Yevpatoriya (Gozleve)'nın Hahamı seçildi, çok büyük bir üne sahip bir Karay(im) okulu kurdu. İggeret Zug Venifrad adlı kitabı yazdı, daha önceden belirlenmiş katı evlilik kurallarını bu kitapta yumuşattı. Mişlei Musar adlı kitabı ile Hikayeleri Karay(im)ce'ye tercüme etti. Daha başka bir çok tercüme yaptı, sekiz adet liturjik şiirleri Karay(im) Dua Kitabında yerini almıştır.

Benyamin Ben Eliyahu-Yeruşalayim için yapmış olduğu çalışma


Benyamin ben Eliyahu - Yeruşalayim için yapmış olduğu çalışma

O, Çufutkale Kırım'dan bir Karay(im) Hacısıydı kutsal toprakları 1785-86 yıllarında ziyaret eden. Yeruşalayim Cemaati için zekat taşımıştı, ve dört tane daha Karay(im) ona eşlik etmişti (onlardan bir tanesi bayandı)ve bir tanesi de Trakaylıydı, harcamaları Kırım Karay(im)ları tarafından karşılanmıştı , onun sayesinde Litvanya Karay(im)larının, Yeruşalayim Cemaatinin gelecekteki bakım masraflarını kabul etmeye razı olması bekleniyordu. Kafile Yevpatoriya(Gozleve)'dan İstanbula yelken açtı, oradan da Yafa'ya. Kafileye Şam'dan Karay(im) Nasi'si de katıldı Yeruşalayim'i ziyaret etmek için. Onların taşıdıkları para, İstanbul Rum Ortodoks Kilisesine tevdi edilmişti, ve onların aldıkları belge, Yeruşalayim Karay(im) Cemaati Başkanı Mordehay Ben Samuel HaLevi'ye hitabendi.900 paralık bir diğer meblağı Yeruşalayim Cemaati için Benyamin adına, Ortodoks Rumlar ödünç verdi,
and o İstanbul Karay(im)larının paranın toplamını Rumlara ödemesini sağladı, sonunda Kırım Karayları tarafından tamamlanacağını vaad etti. O, Yeruşalayim ve İstanbul'un Karay(im) cemaatlerinden söz ettiği bir seyahatname yazdı, ve geçmişte Hevron'da da bir Karay(im) Cemaati olduğundan bahsetti. Kahire'yi ziyaret etmedi, Çünkü veba salgını vardı ve orada 150 Karay(im) hanelerinin yarısı salgın nedeniyle vefat etmişti.
Ayrıca Karay litürjisini giren bazı ilahiler yazmıştır.

David ibn al-Hitti


David ibn al-Hitti, Fırat bölgesinden Hit'li idi, 15.y.y.'ın 2. çeyreğinde yaşadı. Sonradan Alim olarak yaşadığı Mısır-Miçrayim'e yerleşti. David ibn el-Hitti'nin bilinen tek çalışması Karay Alimlerinin kısa kronolojisidir. Onun eseri önemi başka hiç bir yerde adı geçmeyen ,bulmayan Karay Alimleri ve kaynaklardan bahsetmesi ve bu bilgilerin korunmuş olmasıdır. Hayatı hakkında başka hiç bir şey bilinmemektedir. his life.

Ben Zuta


Ben Zuta, tam adı, Abu-l-Surri ben Zuta, 10.y.y.'da Mısır'da (Miçrayim'de) yaşadı (900 M.S.). O, Saadiah Gaon ile yaptığı ilgili tartışmalar ile tanınır. Eserleri Rabbani âlim Avraham İbn Ezra'nın referanslarından bilinmektedir.
Karay Hahamı hakkında çok az şey bilinmektedir.

Aharon ben Eliyahu - Hayatı


Genç Aharon olarak bilinir, Aharon ben Eliyahu Nikomedia'da doğdu, bugünün Anadolu'da İzmitte. 1369 yılında çok genç yaşta İstanbul'da vefat etti. Aharon en iyi üç baş yapıtın derlemesi ile bilinir: Eç Hayim (Dini Felsefe), Gan Eden (Hukuk-Cennet Bahçesi) ve Keter Tora (Tora Tefsiri). Aharon kendi selefleri gibi Karaylığı ve Rabbanlığı en iyi şekilde öğrenmişti. Sık sık ünlü Rabban yorumcuların eserlerinden alıntı yapardı, Mişna ve Talmud gibi. Hayatı hakkında başka az şey bilinmektedir.

Abu Sa'id David ben Boaz


Abu Sa'id David ben Boaz 10.yy'da yaşadı. Pinsker'in hazırladığı Soy Ağacı listesine göre , Ben Boaz kökenleri beşinci kuşaktan Anan Ben David'e dayanmaktadır. David Ibn al-Hiti'ye göre, Ben Boaz Kohelet hakkındaki yorumunu 383(993) yılında Hegira'da kaleme almıştır, ve hatta Levi Ben Yafet'ten kendisinden bahsedilmiştir. Durum bu olduğuna göre Ben Boaz'da 10.yy sonunda yaşamıştır.Ben Boaz'ın çalışmaları, Ibn al-Hiti'nın söz ettiği gibi şunlardır: Qohelet(Kohelet)in tefsiri, Tora'nın tefsiri, Dinin prensipleri ile ilgili bir kitap. Eserlerinin çoğu el yazması formatında bugüne dek gelmiştir.

Thursday, March 1, 2012

Karaylık ve Astroloji



Karaylık ve Astroloji


İnsanlık tarihinin ilk zamanlarında astroloji ve astronomi birbiriyle yakın ilişkiliydi. Astronomi göksel cisimlerle ilgilenirken, Astroloji ise Göksel Cisimlerin hareketlerini yorumlayarak, Dünya’da yaşayanlara olabilecek etkilerini tahmini ile ilgiliydi. Astrolojinin kökenlerinin dayandığı Babilde, tutulmalara ve göktaşlarına çok büyük bir önem verilirdi. Gezegen hareketleri ile ilgilenilmezdi. Yıldızlar ve Takımyıldızları isimleri verilirdi-ve ne zaman ki tanrıları olarak tapınmaya başladılar- Astroloji Uzmanları insanların dünyada nasıl etkileneceklerine hakkında tahminler yapmalarına yol açıldı.


İsa’dan 2.Milenyum önce Babilli Astrologlar yıldız falı ve burçları her ay ne olabileceği ile ilgili olarak çıkardılar. Ne zaman ki 12 ayın kayıtları derlendi. Hiçbir değişim yapılmadan her yıl kullanıldı. Babiller bir burçlar kuşağı geliştirdiler, Göksel kürenin 12 parçaya bölünmesi gerçekleştirildi ve sonradan bunlar Güneş, ay, gezegenler olarak sonradan adlandırıldı. İsa’dan önce 4.yüzyılın sonlarında Mezopotamya Astrolojisi, Yunanistana doğru yayldı; yüzyıl sonra Mısırlılar tarafından tamamen kabul edildi. Yunan kültürü Romalılar tarafından kabullenilmeye başlandığında, astroloji bir çeşit din olarak kabul gördü ve bunun uygulayıcıları kişisel8kişiye özel) burç kuşakları hazırlamaya başladılar.


Yüzyıllar sonra, Astrolojinin etkisi Israel’e geldi, Amos, Kuzey Krallığını Saturn ibadet ettikleri için kınadı (5.26). Yeremiya, İştar ve Venüs’e tapınma ve saygı’dan bahseder (7.18,44.17-10) ve genel olarak gökcisimlerine (8.2,19.13). İşaya ,ilk defa özel olarak astrologlar ve onların aktivitelerinden bahsedendir (47.13) ve onun kehanetinde o tahmin etmiştir onların yıkımı, şöyle der ‘’ateş onları yakacaktır’’ (47.14).


Milattan 2.yüzyıl önce, Astroloji, Rabban Museviliğine tutanacak sağlam zemin kazandı, ne zaman ki( Babil Etkisi ile) bazı meleklere ,yıldızlar ve gezegenlerle kimlik tanımlama moda oldu. Bu gelenek oysa ki Bilgelik 13:1-4’te tamamen red edilmiştir, Rabbanların astrolojiye olan ilgisini durdurmaya çalışmak imkansız bir hal aldı. Filistindeki 6.yy’dan kalma Bet Alfa Bizans Sinagogunun zeminindeki mozaikte bir çeşit burçlar kuşağı (Zodyak) gözükmektedir, bu da Rabban Dini Mimarisine ne tarz bir astrolojinin nasıl geniş bir boyutta sızdığını göstermektedir. Rabbanlıkta hala Astrolojinin varlığı kuvvetlidir, bununla ilgili bir sürü güncel Rabban çalışma bulabiliriz.





Not: Bazıları astrolojinin önemini, Yaakov’un oğullarına yaptığı 12 kutsamayı örnek göstererek iddia etmektedirler (Bereşit 49.1-28), göksel cisimlerin olası etkisi ile ilgili Kutsal Metin’in hiçbir yerinde geçmemektedir. Tora yıldızlara tapınmayı açık şekilde yasaklamıştır (Devarim 9:14).