Qaraim languages and literatures and Karaism

Qaraim languages and literatures and its Archive Blog Qaraim Tili

QARAIM LANGUAGES AND LITERATURES ONLY

The Qaraim (Karaites) are a religious and cultural group made up of individuals who adhere to the tenets of the Old Testament of the Hebrew Scriptures alone. Their ethnic and religious roots have been a subject of ongoing discussions to the present day.

Over the centuries they have developed their own spiritual and secular literature, creating their own distinct dialects apart from the standard forms of the languages in the areas in which they've lived.

The question is still open as to whether these dialects can be considered independent languages, since they have their own written traditions. These dialects include: Qaraite Hebrew of Constantinople, Qaraite Turkic (several dialects of Crimea, Lithuania, Ukraine), Qaraite Arabic, Qaraite Aramaic, Qaraite Greek of Turkey and the Qaraite Persian dialects.

The number of literary works written in these dialects is enormous, and has hardly been explored. Due to the efforts of their religious opponents, such as the Pharisees, the Qaraim were labeled as an insignificant and unimportant sect.

Since the discovery of the Cairo Geniza, the Dead Sea Scrolls and the Avraham Ben Shemuel Firkovich collections, anthropologists and lingusts no longer consider the Qaraim as such anymore. Qaraim studies have become a hot topic in academic circles, but despite this recent revival of interest in the Qaraim, the linguistic and literary aspect of Qaraim culture remains largely unexamined. This blog is focused SOLELY upon research involving the examination and restoration of the LANGUAGES and LITERATURES of Qaraim.
Showing posts with label Karay Din Alimleri. Show all posts
Showing posts with label Karay Din Alimleri. Show all posts

Tuesday, March 10, 2015

Trakaylı Yiçaq Ben Avraham-Karay Din Alimi

Yiçaq Ben Avraham Trakay'da doğdu. Latin ve Lehçe de kendisi bilmekteydi. Katolik, Protestan ve Rum Ortodoks Din Adamlarıyla görüşmeler düzenledi. En meşhur eseri Hizzuk Emuna(İmana Kuvvet) 'dır. Bu meşhur eseri kendisinin vefatından yüzyıl sonra basılmıştır, ve çeşitli dillere tercüme edilmiştir.

Hıristiyanlığın zayıf noktalarına vurgu yapan ve eleştiri getiren  "Tela ignea Satanae"  adlı eserden sonra,  kendi eseri de getirdiği eleştirilerle Latinceye tercüme edildi.

Voltaire,  kendi argümanlarında Yiçaq Ben Avraham Trakaylı'nın eserlerinden yararlandı ve Hizzuk Emuna adlı eseri,  kendi türünde bir başyapıt olarak nitelendirdi.

Yiçaq Ben Avraham Trakaylı'nın eserleri Rabanik Museviler tarafından da kullanıldı. Yazmış olduğu bir kısım İlahiler, Karay Dua Kitaplarına ilave edildi. Trakaylı, bir kısım dini hukuk kitapları da yazmış olduğu söylenmektedir.

Thursday, August 28, 2014

Kutsal Topraklardaki Karay Cemaati Dini Konseyinin 304. Ay Döngüsü 18.yıla göre tayin ettiği 5775 (2014-2015) yılı Dini Bayram ve Oruç Günleri Listesi

Kutsal Topraklardaki Karay Cemaati Dini Konseyinin 304. Ay Döngüsü 18.yıla göre tayin ettiği 5775 (2014-2015) yılı Dini Bayram ve Oruç Günleri Listesi
 
Roş Haşana-Yom Terua-Bıtgı Künü(Yeni Yıl)  26.09.2014
Yom Kippur (Kefaret Günü)-Boşatlıh              05.10.2014

Sukkot-Orah Toyu                                           10.10.2014    
Şemini Açeret                                                      17.10.2014
Çom Şevii-Oruç                                                19.10.2014   
Tevet Ay’ının 10.günü Orucu                           02.10.2015
Purim-Kınış 1.Gün                                              06.03.2015
Layla Seder-Pesah Seder Gecesi                     04.04.2015
Hag AMaççot-Pesah-Tımbıl Hıccı 1.Gün        05.04.2015
Yom Hanafat Ha’Omer                                      05.04.2015

Şevii Aseret-Pesah 7.Gün                                 11.04.2015
Holokost Anma Günü                                        16.04.2015
Şavuot-Aftalar Hıcı                                             24.05.2015
Çom Revii-Revii Orucu                                      26.06.2015
Çom Hamişi-Hamişi Orucu                               24.07.2015
Çom Eyha-Asara BeAv-Eyha Orucu                27.07.2015  
Roş Haşana-Yom Terua-Yeni Yıl (5776 Yılı)   15.09.2015



 
 

Sunday, August 11, 2013

Kutsal Topraklardaki Karay Cemaati Dini Konseyinin 304. Ay Döngüsü 17.yıla göre tayin ettiği 5774 (2013-2014) yılı Dini Bayram ve Oruç Günleri Listesi

Kutsal Topraklardaki Karay Cemaati Dini Konseyinin 304. Ay Döngüsü 17.yıla göre tayin ettiği 5774 (2013-2014) yılı Dini Bayram ve Oruç Günleri Listesi



Roş Haşana-Yom Terua-Bıtgı Künü(Yeni Yıl)         07.09.2013
Yom Kippur (Kefaret Günü)-Boşatlıh                    16.09.2013
Sukkot-Alaçıh Hıcı-Orah Toyu                                21.09.2013
Şemini Açeret                                                          28.09.2013
Çom Şevii-Oruç                                                        30.09.2013
Tevet Ay’ının 10.günü Orucu                                 15.12.2013
Purim-Kınış 1.Gün                                                   14.02.2014
Layla Seder-Pesah Seder Gecesi                            14.04.2014
Hag AMaççot-Pesah-Tımbıl Hıccı 1.Gün                15.04.2014
Yom Hanafat Ha’Omer                                            20.04.2014

Şevii Aseret-Pesah 7.Gün                                      21.04.2014
Holokost Anma Günü                                            28.04.2014
Şavuot-Aftalar Hıcı                                                  08.06.2014
Çom Revii-Revii Orucu                                            07.07.2014
Çom Hamişi-Hamişi Orucu                                      04.08.2014
Çom Eyha-Asara BeAv-Eyha Orucu                        07.08.2014
Roş Haşana-Yom Terua-Yeni Yıl (5775 Yılı)             26.09.2014

Wednesday, August 22, 2012

Kutsal Topraklardaki Karay Cemaati Dini Konseyinin 304. Ay Döngüsü 16.yıla göre tayin ettiği 5773 (2012-2013) yılı Dini Bayram ve Oruç Günleri Listesi

Kutsal Topraklardaki Karay Cemaati Dini Konseyinin 304. Ay Döngüsü 16.yıla göre tayin ettiği 5773 (2012-2013) yılı Dini Bayram ve Oruç Günleri Listesi


Roş Haşana-Yom Terua-Bıtgı Künü(Yeni Yıl)         18.09.2012
Yom Kippur (Kefaret Günü)-Boşatlıh                      27.09.2012
Sukkot-Alaçıh Hıcı-Orah Toyu                                  02.10.2012
Şemini Açeret                                                            09.10.2012
Çom Şevii-Oruç                                                          11.10.2012
Tevet Ay’ının 10.günü Orucu                                   24.12.2012
Purim-Kınış 1.Gün                                                      25.02.2013
Roş Hodeş Nisan (Karai-Yılbaşı)                               13.03.2013
Layla Seder-Pesah Seder Gecesi                              26.03.2013
Pesah-Tımbıl Hıccı 1.Gün                                          27.03.2013
Yom Hanafat Ha’Omer                                              30.03.2013
Şevii Aseret-Pesah 7.Gün                                         02.04.2013
Holokost Anma Günü-Yom Azikaron LeŞoa            08.04.2013
Şavuot-Aftalar Hıcı                                                    19.05.2013
Çom Revii-Revii Orucu                                              18.06.2013
Çom Hamişi-Hamişi Orucu                                        16.07.2013
Çom Eyha-Eyha Orucu                                               19.07.2013
Roş Haşana-Yom Terua-Yeni Yıl (5774 Yılı)            07.09.2013

Monday, March 19, 2012

Lutzki, Avraham ben Yosef Şelomo (1792-1855)-Hayatı


Lutzki, Avraham ben Yosef Şelomo (1792-1855)-Hayatı

Avraham Lutsk'ta doğdu, 1802 yılında Babası Yosef Şelomo Lutski ile beraber Yevpatoriya (Gozleve) Kırım'a taşındı. Birkaç yıl kadar İstanbul'da kaldı, Talmud ve Rabban geleneği öğrendi. 1835 yılında Yevpatoriya (Gozleve)'nın Hahamı seçildi, çok büyük bir üne sahip bir Karay(im) okulu kurdu. İggeret Zug Venifrad adlı kitabı yazdı, daha önceden belirlenmiş katı evlilik kurallarını bu kitapta yumuşattı. Mişlei Musar adlı kitabı ile Hikayeleri Karay(im)ce'ye tercüme etti. Daha başka bir çok tercüme yaptı, sekiz adet liturjik şiirleri Karay(im) Dua Kitabında yerini almıştır.

Benyamin Ben Eliyahu-Yeruşalayim için yapmış olduğu çalışma


Benyamin ben Eliyahu - Yeruşalayim için yapmış olduğu çalışma

O, Çufutkale Kırım'dan bir Karay(im) Hacısıydı kutsal toprakları 1785-86 yıllarında ziyaret eden. Yeruşalayim Cemaati için zekat taşımıştı, ve dört tane daha Karay(im) ona eşlik etmişti (onlardan bir tanesi bayandı)ve bir tanesi de Trakaylıydı, harcamaları Kırım Karay(im)ları tarafından karşılanmıştı , onun sayesinde Litvanya Karay(im)larının, Yeruşalayim Cemaatinin gelecekteki bakım masraflarını kabul etmeye razı olması bekleniyordu. Kafile Yevpatoriya(Gozleve)'dan İstanbula yelken açtı, oradan da Yafa'ya. Kafileye Şam'dan Karay(im) Nasi'si de katıldı Yeruşalayim'i ziyaret etmek için. Onların taşıdıkları para, İstanbul Rum Ortodoks Kilisesine tevdi edilmişti, ve onların aldıkları belge, Yeruşalayim Karay(im) Cemaati Başkanı Mordehay Ben Samuel HaLevi'ye hitabendi.900 paralık bir diğer meblağı Yeruşalayim Cemaati için Benyamin adına, Ortodoks Rumlar ödünç verdi,
and o İstanbul Karay(im)larının paranın toplamını Rumlara ödemesini sağladı, sonunda Kırım Karayları tarafından tamamlanacağını vaad etti. O, Yeruşalayim ve İstanbul'un Karay(im) cemaatlerinden söz ettiği bir seyahatname yazdı, ve geçmişte Hevron'da da bir Karay(im) Cemaati olduğundan bahsetti. Kahire'yi ziyaret etmedi, Çünkü veba salgını vardı ve orada 150 Karay(im) hanelerinin yarısı salgın nedeniyle vefat etmişti.
Ayrıca Karay litürjisini giren bazı ilahiler yazmıştır.

David ibn al-Hitti


David ibn al-Hitti, Fırat bölgesinden Hit'li idi, 15.y.y.'ın 2. çeyreğinde yaşadı. Sonradan Alim olarak yaşadığı Mısır-Miçrayim'e yerleşti. David ibn el-Hitti'nin bilinen tek çalışması Karay Alimlerinin kısa kronolojisidir. Onun eseri önemi başka hiç bir yerde adı geçmeyen ,bulmayan Karay Alimleri ve kaynaklardan bahsetmesi ve bu bilgilerin korunmuş olmasıdır. Hayatı hakkında başka hiç bir şey bilinmemektedir. his life.

Ben Zuta


Ben Zuta, tam adı, Abu-l-Surri ben Zuta, 10.y.y.'da Mısır'da (Miçrayim'de) yaşadı (900 M.S.). O, Saadiah Gaon ile yaptığı ilgili tartışmalar ile tanınır. Eserleri Rabbani âlim Avraham İbn Ezra'nın referanslarından bilinmektedir.
Karay Hahamı hakkında çok az şey bilinmektedir.

David ben Avraham al-Fasi-Hayatı


David ben Avraham al-Fasi, 10 y.y.'da yaşadı, kapsamlı Arapça- İbranice sözlüğünün yazarıdır. Sözlüğünde, Al-Fasi, Fayumi-Saadya'nın biblik terimlerin tercümeleri ile ilgili hatalarını ortaya çıkardı. Al-Fasi'nin Sözlüğünün Bölümleri tercüme edildi, ve elyazması bugüne kadar gelmiştir.

Aharon ben Eliyahu - Hayatı


Genç Aharon olarak bilinir, Aharon ben Eliyahu Nikomedia'da doğdu, bugünün Anadolu'da İzmitte. 1369 yılında çok genç yaşta İstanbul'da vefat etti. Aharon en iyi üç baş yapıtın derlemesi ile bilinir: Eç Hayim (Dini Felsefe), Gan Eden (Hukuk-Cennet Bahçesi) ve Keter Tora (Tora Tefsiri). Aharon kendi selefleri gibi Karaylığı ve Rabbanlığı en iyi şekilde öğrenmişti. Sık sık ünlü Rabban yorumcuların eserlerinden alıntı yapardı, Mişna ve Talmud gibi. Hayatı hakkında başka az şey bilinmektedir.

Abu Sa'id David ben Boaz


Abu Sa'id David ben Boaz 10.yy'da yaşadı. Pinsker'in hazırladığı Soy Ağacı listesine göre , Ben Boaz kökenleri beşinci kuşaktan Anan Ben David'e dayanmaktadır. David Ibn al-Hiti'ye göre, Ben Boaz Kohelet hakkındaki yorumunu 383(993) yılında Hegira'da kaleme almıştır, ve hatta Levi Ben Yafet'ten kendisinden bahsedilmiştir. Durum bu olduğuna göre Ben Boaz'da 10.yy sonunda yaşamıştır.Ben Boaz'ın çalışmaları, Ibn al-Hiti'nın söz ettiği gibi şunlardır: Qohelet(Kohelet)in tefsiri, Tora'nın tefsiri, Dinin prensipleri ile ilgili bir kitap. Eserlerinin çoğu el yazması formatında bugüne dek gelmiştir.

Monday, January 23, 2012

Karaylıkta Kadınlar-Karaizmde Kadının Yeri

Karay geleneğinde Kadınlar her zaman eşit sayılmıştır.
Onların herhangi bir dini hizmetine engel ve kısıtlama yapılmamıştır. Asla onlar ikinci sınıf olarak damgalanmadılar.
Karayların belgelerinde kadınlara değişik vazifelerin verilmesi Rabbanların tepkisini çekmiştir.

MİÇVOT

Tora özellikle miçva(emir)'nın erkek ve kadın için olduğuna vurgu yapar.
Tora'nın dikte ettiği tüm konularla ilgili miçvalar tüm İsraellileri (İsraeloğulları)nı bağlar.

Örneğin Karaylar her zaman kadınların çiçiyot giymelerini savunmuştur. Biz her zaman kadınların Tora çalışmasının gerekliliği üzerinde durmuşuzdur (çoğu Rabbani kaynakta Kadınların Tora çalışmasının yasaklanmasının gerekliliği ile zıt düşmektedir) ve biz her zaman kadınlarında en az erkekler kadar dua etmesi gerekliliğini düşünürüz.

BOŞANMA VE MÜLK

Tora Kanununda kadın boşanma için dava açabilmektedir. Eğer adam boşanmayı red ederse, Beit Din onun müdahil yetkisini alabilir, ve boşanmayı güvenceye alabilir.

Karaylıkta Agunot yoktur. Agunot kocaları tarafından terk edilen kadınlardır. Tekrar evlenemezler ,kocaları boşanayı red ettikleri için. Kadının malı her zaman kendisine aittir. Kadın malını kocasına vermediği takdirde kocasının kadının malı üzerinde herhangi bir hakkı yoktur. Eğer boşanırlarsa kadının malı kadında kalır, erkeğin malda herhangi bir hakkı yoktur. Buna ek olarak kadın vefat ettiğinde mirasının çocukları alır, kocası alamaz.

KADINLARIN ROLLERİ

Karay Hukukunda, kadın şahitler erkek şahitler kadar iyi kabul edilir.

Karaylar asla iki-bütün şahitler arasında ayrım yapmamıştır, ikisi de her durumda geçerlidir.

Karay Kadınlar her zaman lider pozisyonlarda bulunmuşlardır. Bu, kadın düşmanlığının seviyesinin en tepede olduğu ortaçağlar için bile geçerlidir.

11.yüzyılda İspanya'da Rabban Museviler, Karay Lideri Sidi İbn Al-Taras'ı öldürdükten sonra, karısı, Al-Mu'alima (Öğretmen) kocasının yerine İspanya Karayları Roş(Baş) Hahamı oldu.

Tehillim'den bizim bildiğimiz gibi Kadınlar Beit Ha-Miqdaş(Mabed)'ta şarkı söylerlerdi.

Tehillim 46:1, 68:26 yazıldığı üzere Tehillim özellikle kadınların şarkı söylemesi için yazılmıştı, ve dans ile eşlik etmeleri ve enstrümanlar çalmaları için.

Sonuç olarak Karaylıkta, Karay Museviliğinde Kadınların Beit Knessette(Kaal) konuşması ve şarkı söylemesi yasaklanmamıştır, kısıtlanmamıştır.

Birisi bundan Kadınların Hazanlık yapabileceği sonucuna varabilir(duaları yönetebilir). Tekrar söyleyelim Karaylık- Karaizm'de dini rol olarak kadınlar için herhangi bir yasak kısıtlama yoktur.

Evlilik ile ilgili haklar kadına aittir, erkeğe değil. Eğer erkek ikinci eş alırsa, bu ancak ilk eşinin onayı ile olabilir.

Erkekler ve Kadınlar arasında farklılık;
Tora çeşitli konularda erkeklerle ve kadınları ayırmıştır. Daha öncede bahsedildiği gibi bazı Tora'daki Miçvot özellikle erkeklerle ve bazı Miçvot özellikle kadınlara yöneliktir. Örneğin Erkekler uyurken belsuyunun boşalması ile Tame olur(ritüel olarak kirli). Kadınlarda uyurken belsuyunun boşalması olmayacağı için bu kural onlar için geçerli değildir. Kadınlar Niddah (aylık dönem-periyod) zamanlarında Teme'ot olurlar. Erkeklerin aylık dönem-periyodları olmadığı için, bu kural onlar için geçerli değildir.

Karay Beit Knesset'inde Kaalında erkekler ve kadınların oturma yerleri farklıdır, ama bunun nedeni kesin olarak cinsiyetle ilgili değildir. Karaylar dualarının büyük bir kısmında yere secde ederler. Bu yüzden Karay Beit Knesset( Kaallarında) kadınlar ya erkeklerin yan taraflarında ya da arka tarafında oturur. Bu geleneğin kadınları dışlamak gibi bir anlamı yoktur, bu gelenek alçak gönüllük ile ilgilidir. Mehisah diye ayraç bir duvar aralarında bulunmamaktadır.

Sunday, January 15, 2012

Abu Anan Yitzhak ben Ali ben Yitzhak

Abu Anan Yitzhak ben Ali ben Yitzhak Hayatı Hk. Abu Anan Yitzhak ben Ali ben Yitzhak , David İbn-i Hiti listesinde önemli bir Karay ilim adamı olarak kaydedilir. Saadiah Gaon'a muhalifti, Saadiya Gaon'a karşı yazdığı eserler ile kaydetti. Ben Ali, onuncu yüzyılda yaşamıştır. Onun hakkında başka çok az şey bilinir.