Qaraim languages and literatures and Karaism

Qaraim languages and literatures and its Archive Blog Qaraim Tili

QARAIM LANGUAGES AND LITERATURES ONLY

The Qaraim (Karaites) are a religious and cultural group made up of individuals who adhere to the tenets of the Old Testament of the Hebrew Scriptures alone. Their ethnic and religious roots have been a subject of ongoing discussions to the present day.

Over the centuries they have developed their own spiritual and secular literature, creating their own distinct dialects apart from the standard forms of the languages in the areas in which they've lived.

The question is still open as to whether these dialects can be considered independent languages, since they have their own written traditions. These dialects include: Qaraite Hebrew of Constantinople, Qaraite Turkic (several dialects of Crimea, Lithuania, Ukraine), Qaraite Arabic, Qaraite Aramaic, Qaraite Greek of Turkey and the Qaraite Persian dialects.

The number of literary works written in these dialects is enormous, and has hardly been explored. Due to the efforts of their religious opponents, such as the Pharisees, the Qaraim were labeled as an insignificant and unimportant sect.

Since the discovery of the Cairo Geniza, the Dead Sea Scrolls and the Avraham Ben Shemuel Firkovich collections, anthropologists and lingusts no longer consider the Qaraim as such anymore. Qaraim studies have become a hot topic in academic circles, but despite this recent revival of interest in the Qaraim, the linguistic and literary aspect of Qaraim culture remains largely unexamined. This blog is focused SOLELY upon research involving the examination and restoration of the LANGUAGES and LITERATURES of Qaraim.
Showing posts with label Mısır. Show all posts
Showing posts with label Mısır. Show all posts

Thursday, December 18, 2014

Peraşa Mikeç-Haftanın Peraşası-Karay Geleneğine göre okunan



Peraşa Tis Evdomadas-Aftanıñ Peraşası-Haftanın Peraşası
Bu hafta Şabat Günü itibariyle Karay Geleneğine göre okunan Mikeç Bölümüdür.


Yosef'in, içki ve unlu mamuller sorumlularının rüyalarını doğru olarak çözümlemesinin ardından iki yıl geçmiştir. Firavun iki rüya görür. Bu rüyaları açıklama denemelerinden tatmin olmaz. İçki sorumlusu Yosef'i hatırlayınca Firavun'nun emri ile Yosef hapishaneden çıkarılır. Rüyaları dinler; bunların yakında yedi sene bolluk ve ardından yedi sene ağır bir kıtlık olacağına işaret olduğunu belirtir.
Ardından Firavun'a, bu olağanüstü durumu halledecek düzeyde zeki birini tutmasını tavsiye eder. Firavun bu görevi Yosef'e verir, onu Potifar'ın kızı Asenat'la evlendirir. Yosef işini iyi yapar ve Mısır dünyanın silosu haline gelir. Yosef'in iki oğlu olur: Menaşe ve Efrayim.

Kıtlıktan Kenaan da etkilenir. Yaakov oğullarını yiyecek almaları için Mısır'a gönderir. Yosef'in önüne geldiklerinde Yosef onları tanır, fakat onlar Yosef'i tanımazlar. Satılmasına sebep olan rüyalarını hatırlayan Yosef, kardeşlerine karşı sert bir Mısır'lı lider rolünü oynamaya başlar ve onları casuslukla suçlar. Onlara yiyecek satar, fakat dürüstlüklerinden emin olmak için Binyamin'i getirmelerini söyleyerek bu arada Şimon'u rehin tutar. Bir yandan da hizmetkarlarına ödenen paraları çuvallara gizlice geri koymalarını emreder. Geri dönüş yolunda paraları keşfeden kardeşler paniğe kapılırlar. Başlarından geçenleri Yaakov'a anlatırlar. Yaakov Binyamin'in Mısır'a götürülmesini reddetse de, kıtlık ağırlaşınca durumu kabullenmek zorunda kalır. Yeuda Binyamin'in güvenliğini garanti eder ve kardeşler tekrar Mısır'a inerler.

Yosef kardeşlerini onurlu konuklara yaraşır biçimde ağırlar. Hem babasından hem de annesinden olan tek kardeşi Binyamin'i görünce kendisini tutamaz ve odasına çekilerek ağlamaya başlar. Daha sonra hizmetkarına paraları çuvallara tekrar geri yerleştirmesini, kendi kadehini de Binyamin'in çuvalına koymasını emreder. Kadeh bulununca da Binyamin'in ceza olarak kölesi olmasına karar verir. Yeuda karşı çıkar ve Binyamin yerine kendisini teklif eder; ancak Yosef reddeder.



 
 
Пераша Тис Эвдомадас-Афтанынъ Перашасы-Хафтанын Перашасы
Бу хафта Шабат Гуню итибарийле Карай Геленегъине горе окунан Микеч Болюмюдюр.
 
Ёсеф'ин, ички ве унлу мамуллер сорумлуларынын рюяларыны догъру оларак чёзюмлемесинин ардындан ики йыл гечмиштир. Фиравун ики рюя горюр. Бу рюялары ачыклама денемелеринден татмин олмаз. Ички сорумлусу Ёсеф'и хатырлайынджа Фиравун'нун эмри иле Ёсеф хаписханеден чыкарылыр. Рюялары динлер; бунларын якында еди сене боллук ве ардындан еди сене агъыр бир кытлык оладжагъына ишарет олдугъуну белиртир.
Ардындан Фиравун'а, бу олагъанюстю дуруму халледеджек дюзейде зеки бирини тутмасыны тавсие эдер. Фиравун бу гореви Ёсеф'э верир, ону Потифар'ын кызы Асенат'ла эвлендирир. Ёсеф ишини ийи япар ве Мысыр дюньянын силосу халине гелир. Ёсеф'ин ики огълу олур: Менаше ве Эфрайим.
 
Кытлыктан Кенаан да эткиленир. Яаков огъулларыны йиеджек алмалары ичин Мысыр'а гоньдерир. Ёсеф'ин онюне гельдиклеринде Ёсеф онлары таныр, факат онлар Ёсеф'и танымазлар. Сатылмасына себеп олан рюяларыны хатырлаян Ёсеф, кардешлерине каршы серт бир Мысыр'лы лидер ролюню ойнамая башлар ве онлары джасуслукла сучлар. Онлара йиеджек сатар, факат дюрюстлюклеринден эмин олмак ичин Биньямин'и гетирмелерини сёйлеерек бу арада Шимон'у рехин тутар. Бир яндан да хизметкарларына оденен паралары чуваллара гизлидже гери коймаларыны эмредер. Гери дёнюш ёлунда паралары кешфеден кардешлер панигъе капылырлар. Башларындан геченлери Яаков'а анлатырлар. Яаков Биньямин'ин Мысыр'а готюрюльмесини реддетсе де, кытлык агъырлашынджа дуруму кабулленмек зорунда калыр. Еуда Биньямин'ин гувенлигъини гаранти эдер ве кардешлер текрар Мысыр'а инерлер.
 
Ёсеф кардешлерини онурлу конуклара ярашыр бичимде агъырлар. Хем бабасындан хем де аннесинден олан тек кардеши Биньямин'и горюндже кендисини тутамаз ве одасына чекилерек агъламая башлар. Даха сонра хизметкарына паралары чуваллара текрар гери ерлештирмесини, кенди кадехини де Биньямин'ин чувалына коймасыны эмредер. Кадех булунунджа да Биньямин'ин джеза оларак колеси олмасына карар верир. Еуда каршы чыкар ве Биньямин ерине кендисини теклиф эдер; анджак Ёсеф реддедер.

Wednesday, July 3, 2013

Bizden daha bir sürü var, Bir sürü-Şawn Lişa

Amerika Karay Cemaatinden Şawn Lişa'nın yazısının tercümesidir.

Üstteki resimde Arrested Development adlı dizideki bir karakter Telehet'ini maviye boyarken, yanlışlıkla kendini baştan aşağıya maviye boyuyor.

Muhtemelen dünyada herkesin farkına er ya da geç varacağı bir sürü Karay var.
Bir hafta önce, Şabat gününü San Jose-Kaliforniya'da bir Rabban ailenin davetlisi olarak geçirdim
Oraya cuma öğleden sonra vardığımda  , mükemmel ev sahiplerimizden bir tanesi, başından geçen inanılmaz bir olayı anlattı.

Tamam, aslına bakılırsa o kadar da inanılmaz değil, ama ev sahibi bugün telefonda konuştuğu soyadı 'Pesah' olan güneş paneli uzmanını seve seve anlatıyordu. Bir kaç sorudan sonra, ev sahibimiz öğrenmiş ki o uzmanın babası Mısır Karay Cemaatinin bir üyesiymiş(Pesah Mısır Karayları arasında en yaygın soyadıdır). Ev Sahibi o zamana kadar hiçbir Karayla önce tanışmadığının ama bugün hem telefonda biriyle konuşmuştu hemde Şabat günü baka birini misafir ediyordu.
Sonraki sabah, Yerel Ortodoks Sinagogundan bir kişi, ben Karay olduğumu öğrenince şok oldu-kötü anlamda değil. Hayatında nasıl da böyle bir tesadüfle karşılaştığına inanamıyordu. Onun ilk piano öğretmeni Türkiyenin Ankara şehrinden bir Karay bayanmış.
Çoğunuzun bildiği gibi Vioce Fame yarışmasından Mişel Şamuel-Michelle Chamuel Karay kökenli çıktı. Hatta babasının kuzeni Aşdod şehrinde Karay Hahamıdır.
Başka bir arkadaşım bana şunu hatırlattı. Arap Dünyasının efsanevi şarkıcılarından Daoud Hosni(İbranice David Hayim Levi) bir Karay Müzisyeniydi. Omme Kalsum ve Asmahan isimli şarkıları hala Arap Dünyasında bir numaralı klasik şarkılar olarak bilinmektedir.
Karay Rotem Kohen, İsrael versiyonu Amerikan Idol adlı yarışmasında (Karay-Tanah'a göre)Şavuot Bayramında gününde yarışmak istemedikleri için, yarışmaya o gün katılmadılar. Bir daha ki sefer birisi K-Bombası(Karay Bombası) attığında, şoke olmayın ve sakın ıslıklamayın. Herşeye rağmen, Bizden düzinelerce var, Bir sürü var!

http://abluethread.com/2013/06/24/there-are-dozens-of-us-dozens/#more-1447

Sunday, February 10, 2013

Avraham Hagarnı ve Yişmaelni quvalay


Avraham Hagarnı ve Yişmaelni quvalay
     9 Mısırlı Hagar Avrahamga tapqan oğlan İshaqnıñ üstünden külgende, Sare bunı kördi de,

10 Avrahamge:
     – Bu qul apaynı oğlunen beraber quvala, çünki bu qul apaynıñ oğlu menim oğlum İshaq kibi vasiyet almaycaq, – dedi.
     11 Oz oğlu aqqında aytılğan bu laflar Avrahamni pek ğamlandırdı.12 Lâkin Alla Avrahamge böyle dedi:
     – Qul apayıñ ve oğluñ içün ğamlı olma. Sare saña ne aytsa, onı diñle, çünki İshaqtan çıqqanlar seniñ evlâtlarıñ adlanacaqlar.13 Hızmetçi apaynıñ oğlundan da halq asıl eterim, çünki o da, seniñ evlâdıñ.
     14 Avraham saba erte turıp, ötmek ve suvğa tolu meşin torba alıp, Hagarğa berdi ve onıñ omuzlarına qoydı. Oğlunı da oña berdi ve soñ oña: "Ket", – dedi. Hagar ketip, Beer-Şeva sahrasında dolaştı.15 Meşin torbadaki suv bitken soñ, Hagar oğlunı çalı tübünde qaldırdı.16 Ozü ise barıp, bir yay atışı uzaqlığında oturdı, çünki o: "Balanıñ ölecegini körmege istemeyim", – dedi. Oturıp, qıyamet qopardı ve ökür-ökür ağladı.
     17 Alla oğlannıñ sesini eşitti, ve Allanıñ Melegi kökten Hagarnı çağırıp, oña böyle dedi:
     – Ne oldı saña, Hagar? Qorqma. Alla oğlannıñ sesini o olğan yerinde eşitti.18Tur, oğlannı köter da, onı qoluñdan tut, çünki Men ondan büyük millet asıl etecegim.
     19 Alla onıñ közlerini açtı, ve Hagar suvu olğan quyunı kördi. Soñ barıp, meşin torbanı suvğa toldurdı ve oğlanğa içirdi. 20 Alla oğlannen edi. Bala östi, sahrada yaşadı ve yaydan atqan oqçu oldı.21O, Paran sahrasında yaşay edi. Anası oña Mısır toprağından apay aldı.

Monday, March 19, 2012

David ibn al-Hitti


David ibn al-Hitti, Fırat bölgesinden Hit'li idi, 15.y.y.'ın 2. çeyreğinde yaşadı. Sonradan Alim olarak yaşadığı Mısır-Miçrayim'e yerleşti. David ibn el-Hitti'nin bilinen tek çalışması Karay Alimlerinin kısa kronolojisidir. Onun eseri önemi başka hiç bir yerde adı geçmeyen ,bulmayan Karay Alimleri ve kaynaklardan bahsetmesi ve bu bilgilerin korunmuş olmasıdır. Hayatı hakkında başka hiç bir şey bilinmemektedir. his life.

Ben Zuta


Ben Zuta, tam adı, Abu-l-Surri ben Zuta, 10.y.y.'da Mısır'da (Miçrayim'de) yaşadı (900 M.S.). O, Saadiah Gaon ile yaptığı ilgili tartışmalar ile tanınır. Eserleri Rabbani âlim Avraham İbn Ezra'nın referanslarından bilinmektedir.
Karay Hahamı hakkında çok az şey bilinmektedir.