Qaraim languages and literatures and Karaism

Qaraim languages and literatures and its Archive Blog Qaraim Tili

QARAIM LANGUAGES AND LITERATURES ONLY

The Qaraim (Karaites) are a religious and cultural group made up of individuals who adhere to the tenets of the Old Testament of the Hebrew Scriptures alone. Their ethnic and religious roots have been a subject of ongoing discussions to the present day.

Over the centuries they have developed their own spiritual and secular literature, creating their own distinct dialects apart from the standard forms of the languages in the areas in which they've lived.

The question is still open as to whether these dialects can be considered independent languages, since they have their own written traditions. These dialects include: Qaraite Hebrew of Constantinople, Qaraite Turkic (several dialects of Crimea, Lithuania, Ukraine), Qaraite Arabic, Qaraite Aramaic, Qaraite Greek of Turkey and the Qaraite Persian dialects.

The number of literary works written in these dialects is enormous, and has hardly been explored. Due to the efforts of their religious opponents, such as the Pharisees, the Qaraim were labeled as an insignificant and unimportant sect.

Since the discovery of the Cairo Geniza, the Dead Sea Scrolls and the Avraham Ben Shemuel Firkovich collections, anthropologists and lingusts no longer consider the Qaraim as such anymore. Qaraim studies have become a hot topic in academic circles, but despite this recent revival of interest in the Qaraim, the linguistic and literary aspect of Qaraim culture remains largely unexamined. This blog is focused SOLELY upon research involving the examination and restoration of the LANGUAGES and LITERATURES of Qaraim.

Tuesday, September 11, 2012

Haham Avraham Ben Şemuel Firkoviç'in 225 Doğum Günü

Ukraynanın Kırım Bölgesi Bahçesaray şehrinde Karay Tarihinin büyük alimlerinden Haham Avraham Ben Şemuel Firkoviç'in 225. Doğum günü kutlandı. Kırım'ın çeşitli şehirlerinden Karay Cemaatleri Liderleri ve ileri gelenleri anma gününe iştirak 
ettiler. Karay Hahamları ve Cemaat İleri Gelenlerinden  David El, Hacı David Tiryaki, Sergey Şaytanov, Aleksandr Cuba, Leonid İlçenko, Raisa Davleta Babacan, Anna Polkanova, Aleksandr Fomiçev iştirak ettiler. Bahçesaray Sanat ve Kültür Merkezinde anma merasimi yapıldı. Karay Kaalında Zeher okunmasının ardından Hahamlar, Cemaat ileri gelenleri ve maaminler Haham Avraham Ben Şemuel Firkoviç'in evini ve kabrini ziyaret edip çiçek koydular. 


Menuhato Be-Gan Eden













Wednesday, August 22, 2012

Kutsal Topraklardaki Karay Cemaati Dini Konseyinin 304. Ay Döngüsü 16.yıla göre tayin ettiği 5773 (2012-2013) yılı Dini Bayram ve Oruç Günleri Listesi

Kutsal Topraklardaki Karay Cemaati Dini Konseyinin 304. Ay Döngüsü 16.yıla göre tayin ettiği 5773 (2012-2013) yılı Dini Bayram ve Oruç Günleri Listesi


Roş Haşana-Yom Terua-Bıtgı Künü(Yeni Yıl)         18.09.2012
Yom Kippur (Kefaret Günü)-Boşatlıh                      27.09.2012
Sukkot-Alaçıh Hıcı-Orah Toyu                                  02.10.2012
Şemini Açeret                                                            09.10.2012
Çom Şevii-Oruç                                                          11.10.2012
Tevet Ay’ının 10.günü Orucu                                   24.12.2012
Purim-Kınış 1.Gün                                                      25.02.2013
Roş Hodeş Nisan (Karai-Yılbaşı)                               13.03.2013
Layla Seder-Pesah Seder Gecesi                              26.03.2013
Pesah-Tımbıl Hıccı 1.Gün                                          27.03.2013
Yom Hanafat Ha’Omer                                              30.03.2013
Şevii Aseret-Pesah 7.Gün                                         02.04.2013
Holokost Anma Günü-Yom Azikaron LeŞoa            08.04.2013
Şavuot-Aftalar Hıcı                                                    19.05.2013
Çom Revii-Revii Orucu                                              18.06.2013
Çom Hamişi-Hamişi Orucu                                        16.07.2013
Çom Eyha-Eyha Orucu                                               19.07.2013
Roş Haşana-Yom Terua-Yeni Yıl (5774 Yılı)            07.09.2013

Monday, July 23, 2012

Çom HaHamişi(Beşinci Ayın Orucu)-Tsom HaHamişi




Kadim Karay Geleneği ve Tanah'a göre Erev Şabat Gün Batımında, 20 Temmuzda, dördüncü ayın 29'uncu günü, yeni ayın ilk ışığı kutsal topraklarda ve diğer komşu ülkelerde gözlenemedi. Mosa’ei Şabbat gün batımı, 21 Temmuz, 3. ayın 30.gününde, Yeni Ay'ın ilk ışığı Kutsal Toprakların bir çok bölgesinde gözlendi, Pazar günü, 22 Temmuz, Roş Hodeş HaHamişi oldu [Beşinci Ayın Yeni Ayı] ve Pazar günü, 29 Temmuz, (Şabat'tan dolayı ertelendi) ve Perşembe, 31 Temmuz, Çom HaHamişi [Beşinci Ayın Oruç Günüdür).

İsraeldeki Moeçet Hahamim tarafından yeni uygulamaya konmuş daha önceden tespit edilmiş takvime göre(bu takvim Roş Hodeş'in yerkürenin herhangi bir yerinde Roş Hodeş'in gözlemlenmesini yeterli görmektedir ve kabul etmektedir. Çom HaHamişi 27 Temmuz ve Çom Asara BeAv 30 Temmuz 2012 tarihlerindedir.

Çom HaHamişi [Beşinci Ayın Orucu], beşinci ayın yedinci ve onuncu günlerinde (Babilliler tarafından Av denirdi), Tapınağın yıkılışı  ve geriye kalanların sürgünü anma, yazıldığı gibi:


 “UVaHodeş HaHamişi BeŞiv‘ah LaHodeş Hi’ Şenat Teşa‘-‘Esreh Şanah LaMelekh Nevukhadne’ssar Melekh-Bavel Ba’ Nevuzar’adan Rav-Tabbahim ‘Eved Melekh-Bavel Yeruşalayim. Wayyisrof Et-Beit-Ad.. WeEt-Beit HaMelekh WeEt-Kol-Battei Yeruşalayim WeEt-Kol-Beit Gadol Saraf BaEş. WeEt-Homot Yeruşalayim Saviv Natesu Kol-Heil Kasdim Aşer Rav-Tabbahim. WeEt Yeter Ha‘Am HaNiş’arim Ba‘Ir WeEt-HaNofelim Aşer Nafelu ‘Al-HaMelekh Bavel WeEt-Yeter HeHamon Heghlah Nevuzar’adan Rav-Tabbahim. Umidallat HaAres Hiş’ir Rav-Tabbahim LeKhoremim ULeYoghevim . . . .” 


[Beşinci ayın yedinci günü, Babil Kralı Nebukadnessar'ın krallığının on dokuzuncu yılında muhafız birliği komutanı ve Babil Kralı'nın danışmanı olan Nebuzaradan Yeruşalayim'e girdi. RAB'bin Tapınağı'nı, kral sarayını ve Yeruşalayim'deki bütün evleri ateşe verip önemli yerleri yaktı. Muhafız birliği komutanı önderliğindeki Kildan ordusu Yeruşalim'i çevreleyen surları yıktı.Komutan Nebuzaradan kentte sağ kalanları, Babil Kralı'nın safına geçmiş kaçakları ve artakalan halkı sürgün etti. Ancak bağcılık ve çiftçilik yapsınlar diye, bazı yoksul insanlara dokunmadı.. . . .] (Melakhim Beit [II Krallar] 25:8-21) ve 


“UVaHodeş HaHamişi Be‘Asor LaHodeş Hi’ Şenat Teşa‘-‘Esreh Şanah LaMelekh Nevukhadne’ssar Melekh-Bavel Ba’ Nevuzar’adan Rav-Tabbahim ‘Amad LiFenei Melekh-Bavel BiYruşalayim. Wayyisrof Et-Beit-Ad.. . . . .”


 [ Babil Kralı Nebukadnessar'ın krallığının on dokuzuncu yılında, beşinci ayın onuncu günü, muhafız birliği komutanı Babil Kralı'nın görevlisi Nebuzaradan Yeruşalayim'e girdi. RAB'bin Tapınağı'nı, sarayı ve Yeruşalim'deki bütün evleri ateşe verip belli başlı binaları yaktı. . . . .] (Yirmiyahu [Yeremya] 52:12-31).


Çom Mekubbal Kulehem
Orucınız Qabul bolsun.

Sunday, June 24, 2012

Çom HaRevii-HaRevii Orucu-Tsom Ha-Revii



Roş-Hodeş(Yeni Ay)'in Kutsal Topraklardaki( Ereç Yisrael'de) görünmesine göre 1 Temmuz 2012'de olacaktır, İsraeldeki Moeçet Hahamim tarafından daha önceden tespit edilmiş takvime göre(bu takvim Roş Hodeş'in dünyanın herhangi bir yerinde gözlemlenmesini yeterli görmektedir ve kabul etmektedir) 29 Haziran 2012'de olacaktır., Çom HaRevi‘i [Dördüncü Ayın Oruç Günü] bu ayın 9'uncu günüdür. .II Krallar 25:3-4 ve Yeremiah 52:4-5.

Sidkiya krallığının dokuzuncu yılında, onuncu ayın onuncu günü, Babil Kralı Nabukadnessar bütün ordusuyla Yeruşalayim önlerine gelir ordugah kurdu. Kentin çevresine rampalar yaptılar.Kral Sidkiyanın krallığının onbirinci yılına kadar kent kuşatma altında kaldı. Dördüncü ayın dokuzuncu günü kentte kıtlık öyle şiddetlendi ki, halk bir lokma ekmek bulamaz oldu. Sonunda kentin surlarında bir gedik açıldı. Kildaniler kenti çepeçevre kuşatmış olmasına karşın, bütün askerler gece kral bahçesinin yolundan iki duvarın arasındaki kapıdan kaçarak Arava yoluna çıktılar.

BeTish‘ah LaHodesh Wayyehezaq HaRa‘av Ba‘Ir WeLo’-Hayah Lehem Le‘Am HaAres. Wattibbaqa‘ Ha‘Ir 


Be‘Ashtei-‘Esreh Shanah LeSidqiyyahu BaHodesh HaRevi‘i BeTish‘ah LaHodesh Hovqe‘ah Ha‘Ir . . .


Bu ve diğer Çomlar Beit Hamikdaş tekrar inşaa edilene kadar ve ihya olana kadar tutulacaktır. Zaharya-Zekerya Peygamber Kitabı Mukaddesinde müjdelediği gibi Beit Ha-Mikdaş'ın tekrar inşaasından sonra, Tam Teselliye kavuştuğumuz zaman ise bu hüzün, yas ve Çom günleri bizler için mutluluk ve eğlence günleri olarak kutlanacaktır. Bakınız Zeharyah [Zechariah] 7:1-8:23



Çom Mekubbal KuLehem
Orucunuz kabul olsun.





Thursday, May 3, 2012

Eski Fotoğraf Hakkında Bilgi (Karaim)

Bu fotoğraftakilerin hangi Karay, Karaim ailesine mensup oldukları hakkında bilgi istenmektedir(07/01/1907 tarihinde Vilnius'ta çekilmiştir). ZA Firkoviç (Moskova). Arşiv GP Ormeli, Simferopol (Akmescit). Bu fotoğrafla ilgili bilgisi olanların alttaki emaildan kale.at.ua websitesinin editörü ile bağlantıya geçmeleri rica olunur. djandjalan@gmail.com Metnin Orjinali Ищем, из каких караимских родов изображенные на фото (сделано в Вильнюсе 01.07.1907 г.). Материал З. А. Фиркович (Москва). Архив Г. П. Ормели, Симферополь. Знающих просим сообщить в редакцию. Поделиться…

Tuesday, April 10, 2012

Petah Tikva-Yosef Şelomo Moşe-Lutzki-Syf 19(Karayca-İbranice)


Petah Tikva-Yosef Şelomo Moşe-Lutzki

Daber tamid emet uveşum et al tişkar. veim ki tuhal ata leatel enoş aval lo et aeloa leolam:

Sevla daim dogru ve hiç bir vakit yalan sevlema. zira sen insan ni aldatmak elindan gelsa da lakin Allahi hiç olmaz:

Havun tamid beni yedidi linkiyot, hahazik tamid binkiyot et paneha veyadeha hutanetha umalvuşeha:

Dikat eyla eyla daim sevgili oglum temiz lih ga ve pek tut daim paklik ilen yuzuñ ni ve ellereñni ve camaşiriñni ve espapiñni:

Al tilag veşum et beni yedidi lareş velaaniyut. Şeim lo hen aeloa yahol linkom mimeha beet min aitim vemabat ra kemo ze:

Zevklanmayaysin bir vakit sevgili oglum zugurtlik ga ve carilik ga. Zira Alla kadir dir ki vakiti lan saga da kazev ider bevla vahitsizlik lan:

Min hataey aherim tuhal ata lekabel toelet gedola: utemurat ma şerauy lemaasam iştadel learhik et açmeha mehataim kemoem:

Gayri kimsalariñ gunehkar olduklarindan kazana bilirsin buyuk fayda ve onlari rezil idmeninnin mikabelesine gendig çalişasin ki bevla gunahlar dan uzak olmaya

Monday, April 2, 2012

Layla Pesah-Pesah Gecesi


Layla Pesah [Pesah Gecesi]

Hag HaMaççot'un( Mayasız Ekmek'in Bayramı) ilk gecesi, Layla Pesah, Mikra(Kutsal Kitap)'daki Pesah ile ilgili bölümlere göre dualarımızı yapmak görevimizdir.
Bundan sonra bizler evlerimizde toplanırız ve kutsal metinleri okuruz, şunları içerir: Babalarımızın yaşadığı sıkıntılı kölelik- Moşe ve Aharon, onlar ki Paro(Firavun)'a gönderildiler T-nrı tarafından halkı kurtarmak için, ve çabalarken mucizeleri gerçekleştirdiler - ilk doğanın katledilmesi, Mısır'dan(Miçrayim) İsrael'in ilk doğanlarının kurtulması - İsrael halkının Mısır'dan(Miçrayim) çıkışı. Biz harika bir şekilde bunları aktarırız , anlatırız ve biz T-nrı'nın tüm şefkatini kendi kutsamalarımızla mehtederiz. Bundan sonra biz T-nrı'yı kutsarız, mayasız ekmeği için, ve marul, hindiba gibi acı otlar yeriz.

Bu gece sırasında, çocuklarımıza, eşlerimize, misafilerimize, T-nrı'nın bizim için Mısır'da(Miçrayim) ne yaptığını anlatırız. Kutsal Kitap'ta yazılı olduğu gibi, Mısır`la nasıl alay ettiğimi, aralarında gösterdiğim belirtileri sen de çocuklarına, torunlarına anlat ki, benim RAB olduğumu bilesiniz.” (Şemot [Çıkış] 10:2). Tabii ki, tüm yıl boyunca, her zaman bu konuda anlatım, bizim görevimizdir. Kutsal Kitap yazılı olduğu gibi “yaşadığınız sürece Mısır'dan(Miçrayim) çıkışınızı anımsayacaksınız” (Devarim 16:3). Ancak, bu gecede, bunun üzerinde durmak gereklidir. Biz Bayramın kalan yedi gün içinde de aynı şeyi yaparız.


Bu, ilk gün, kutsal toplantı, bir bayram ve Mayasız Ekmek Festivalidir.
Bize diğer bayramlarda oldupu gibi her türlü çalışma yasaktır, bu günde kaçınmalıdır. Bu kural yedinci gün içinde geçerlidir. Bunun önemi şu bölümde açıklamıştır, ''Birinci ve yedinci günler kutsal toplantı yapacaksınız. O günler hiçbir iş yapılmayacak. Herkes yalnız kendi yiyeceğini hazırlayacak.
” (Şemot [Çıkış] 12:16), ve, “Belirli zamanlarda kutsal toplantılar olarak ilan edeceğiniz RAB`bin bayramları şunlardır:Birinci ayın* on dördüncü günü akşamüstü RAB`bin Pesah Bayramı* başlar. On beşinci gün RAB`bin Mayasız Ekmek Bayramı`dır*. Yedi gün mayasız ekmek yiyeceksiniz.İlk gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız.Yedi gün RAB için yakılan sunu sunacaksınız. Yedinci gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız.” (Vayikra’ [Levililer] 23:4-8). Bundan başka, yazılı olduğu gibi, ''Yedinci gün kutsal toplantı düzenleyecek, gündelik işlerinizi yapmayacaksınız” (BaMidbar 28:25).
İlk günün, yedinci gün içinde bu işareti, önemi vardır, bu özellikle "izleme gecesi" olarak belirlenmiştir, Kutsal Kitap'ta yazılı olduğu gibi, “O gece RAB İsraelliler`i Mısır`dan(Miçrayim) çıkarmak için sürekli bekledi. İsraelliler de kuşaklar boyunca aynı gece RAB`bi yüceltmek için uyanık olmalıdır.” (Şemot [Çıkış] 12:42). Tüm gün özel '' anma günü " olarak belirlenmiştir, yazılı olduğu gibi, Bu gün sizin için anma günü olacak. Bu günü RAB`bin bayramı olarak kutlayacaksınız.'' Gelecek kuşaklarınız boyunca sürekli bir kural olarak bu günü kutlayacaksınız.”
(Şemot [Çıkış] 12:14).

Yedinci gün toplantı günüdür”, yazılı olduğu gibi,'' Yedinci gün Tanrınız RAB için bir toplantı düzenleyecek ve iş yapmayacaksınız.” (Devarim [ 16:8).