Qaraim languages and literatures and Karaism

Qaraim languages and literatures and its Archive Blog Qaraim Tili

QARAIM LANGUAGES AND LITERATURES ONLY

The Qaraim (Karaites) are a religious and cultural group made up of individuals who adhere to the tenets of the Old Testament of the Hebrew Scriptures alone. Their ethnic and religious roots have been a subject of ongoing discussions to the present day.

Over the centuries they have developed their own spiritual and secular literature, creating their own distinct dialects apart from the standard forms of the languages in the areas in which they've lived.

The question is still open as to whether these dialects can be considered independent languages, since they have their own written traditions. These dialects include: Qaraite Hebrew of Constantinople, Qaraite Turkic (several dialects of Crimea, Lithuania, Ukraine), Qaraite Arabic, Qaraite Aramaic, Qaraite Greek of Turkey and the Qaraite Persian dialects.

The number of literary works written in these dialects is enormous, and has hardly been explored. Due to the efforts of their religious opponents, such as the Pharisees, the Qaraim were labeled as an insignificant and unimportant sect.

Since the discovery of the Cairo Geniza, the Dead Sea Scrolls and the Avraham Ben Shemuel Firkovich collections, anthropologists and lingusts no longer consider the Qaraim as such anymore. Qaraim studies have become a hot topic in academic circles, but despite this recent revival of interest in the Qaraim, the linguistic and literary aspect of Qaraim culture remains largely unexamined. This blog is focused SOLELY upon research involving the examination and restoration of the LANGUAGES and LITERATURES of Qaraim.

Thursday, October 25, 2012

İbram Hevronğa köçe-Tora-Bereşit-Başlanuv

İbram Hevronğa köçe
     14Lut İbramdan başqa tarafqa ketken soñ, RABBİ İbramğa:
     – Çevre-çetiñe baq! Turğan yeriñden şimal ve cenüp, şarq ve ğarp taraflarına baq,15çünki bütün bu körgen topraqnı Men saña ve evlâtlarıña ebediyen berecegim.16Seniñ evlâtlarıñnı Men toz dayın çoq sayılı eterim: yer yüzünde toz danelerini saymağa imkân olmağanı dayın, evlâtlarıñnı da saymağa çaresi olmaz.
     17Tur da, bütün Men saña bergen yerniñ enine ve boyuna keç. Çünki Men onı saña berecegim, – dedi.
     18İbram turğan yerinden köçti ve Hevronda olğan Mamre degen emen ormanı yanına barıp yerleşti. Anda RABBİge qurban çalınğan yerni qurdı.

İbram Luttan ayırıla-Tora-Bereşit-Başlanuv

İbram Luttan ayırıla
     1     Mısırdan İbram qadınınen ve malı-mülkünen Negevge qayttı. Olarnen beraber Lut da qayttı.2Endi İbram em malğa, em kümüşke, em altınğa pek zengin edi. 3Negevden o, Bet-Elgece, Bet-El ve Ay şeerleri arasında yerleşken, evel çadırlarnı qoyğan ve qurbanlıq qurğan yerinece köçip bardı. Anda o, RABBİge dua yaptı.
     5İbramnen beraber köçip yürgen Lutnıñ da öz qoy-eçkileri, tuvarları ve çadırları bar edi.6Mal-mülkleriniñ çoqluğı ve yaşamaq içün yerniñ azlığı sebebinden, olar beraber yaşap olamay ediler.7İbram ve Lutnıñ çobanları arasında davalar başlandı. O zaman bu yerde hanaanlılar ve perizliler yaşamaqta ediler.
     8İbram Lutqa:
     – Bizim aramızda ve çobanlarımıznıñ arasında dava olmasın, çünki biz tuvğanmız!9Butün topraq közüñ ögündedir. Kel, sen menden ayırıl. Eger sen solğa ketseñ, men oñğa yol alırım, sen oñğa yol alsañ, men solğa keterim, – dedi.
     10Lut, çevre-çetine baqıp, bütün İordan vadiyi Tsoar şeerine qadar Rabbiniñ bağçasına oşağanını ve Mısır toprağı dayın suvğa toyğanını abayladı. Bu vaqia, RABBİ Sodom ve Gomora şeerlerini yoq etmezden evel olğandır.11Lut İordan vadiyini saylap aldı ve şarq tarafqa yönedi. İşte, olar taraf-taraf kettiler.12İbram Hanaan toprağında yerleşti; Lut ise vadiy şeerlerinde yaşap başladı. O, Sodom şeerine yetmezden çadırlarını yerleştirdi.13Sodom sakinleri ise ziyade qara yürekli adamlar ediler. Olar RABBİniñ közlerinde çoq güna qazana ediler.







İbram Mısırda-Tora-Bereşit-Başlanuv


İbram Mısırda
     10O zamanda memlekette açlıq edi. Memlekette açlıq ağır olğanı sebebinden, İbram, yaşamaq içün, Mısırğa ketti.
     11Mısırğa yaqınlaşqanda ise, o, apayı Sareyge böyle dedi:
     – Sen dülber apay olğanıñnı men bilem.12Mısırlılar seni körip: "Bu onıñ apayıdır", – derler, meni öldürirler, seni ise sağ qaldırırlar.13Sen, maña yahşı olsun ve seniñ yardımıñnen canım qurtulsın deseñ, olarğa qız qardaşım olğanıñnı ayt.
     14İbram Mısırğa kelgen soñ, mısırlılar Sarey pek dülber olğanını kördiler.15Fıravunnıñ başlıqları da Sareyni körip, onı fıravunğa maqtadılar, ve Sarey fıravunnıñ sarayına alınğan edi.

12:‎10 -
Mısır – Yegipet memleketi.

16Sareyniñ manaçığınen İbramnıñ işleri yahşı yüre ediler: onıñ em qoy-eçkileri, em tuvarları, em eşekleri, em hızmetçi qızları ve qulları, em develeri bar ediler.17Amma RABBİ İbramnıñ apayı olğan Sarey içün fıravunnıñ başına ve onıñ evine müşkül belâlar yiberdi.18Fıravun İbramnı çağırttı ve oña böyle dedi:
     – Seniñ mennen yapqanıñ nedir? Ne içün Sarey seniñ apayıñ olğanını aytmadıñ maña?19Ne içün sen: "O, menim qız-qardaşım ola", – dediñ? Bunıñ içün men onı özüme apay etip aldım. Endi mına seniñ apayıñ, al onı da, ket.
     20Fıravun adamlarına İbramnıñ aqqında emir berdi, ve olar onı apayınen ve bütün mal-mülkünen beraber yiberdiler.



Rabbi İbramnı çağıra-Tora-Bereşit-Başlanuv

Rabbi İbramnı çağıra
     1     RABBİ İbramğa:
     – Öz yurtuñdan çıqıp, soy-soplarıñnı ve baba evini qaldır da, Men saña kösterecek yerge ket.

 2Men senden büyük halq asıl eterim,
          seni bağışlarım,
          adıñnı namlı eterim.
     Sen özüñ ise Allanıñ bahşışı ol!
     3Seni bağışlağanlarnı – bağışlarım,
          seni qarğağanlarnı – qarğarım.
     Seniñ vastañnen yer yüzündeki
          bütün halqlarnı bağışlarım! – dedi.
     4İbram, RABBİ aytqanı kibi, yolğa çıqtı. İbramnen beraber Lut da ketti. Haran şeerinden çıqqanda, İbram 75 yaşında edi.5O, qadını Sarey, oğlan qardaşınıñ oğlu Lut, özüniñ Harandaki bütün işlep tapılğan mal-mülküni ve episi hızmetçilerini yanına aldı. Olar, Hanaan memleketine yol alıp, anda keldiler.
     6İbram, Hanaan toprağında boy-boyğa köçip yürgen soñ, Şekem şeerinece More degen terek yanına keldi. Bu yerde o zaman hanaanlılar yaşay ediler.
     7RABBİ İbramğa kelip:
     – Bu yerni seniñ evlâtlarıña berecegim, – dedi.
     İbram, aldında peyda olğan RABBİge qurban çalınğan yerni qurdı.8Soñra o, Bet-Elden şarqta yatqan bayırlarğa taraf uzaq yolğa çıqtı ve anda öz çadırlarını öyle qoydı ki, Bet-El ondan ğarpta, Ay şeeri ise şarqta oldılar. Anda İbram qurban çalınğan yerni qurıp, RABBİge dua etti.9Soñra İbram turğan yerinden köçip, cenüp tarafındaki Negev degen yerge uzaq yolunı devam ettirdi.



Terahnıñ şeceresi-Tora-Bereşit-Başlanuv


Terahnıñ şeceresi
     27Mına Terah ve onıñ evlâtları aqqında rivayet.
     Terahnıñ İbram, Nahor ve Haran adlı oğulları bar edi. Harannıñ Lut adlı oğlu oldı.28Haran, daa onıñ babası Terah sağ olğanda, özü doğğan yerde, kasdiylilerniñ Ur degen şeerinde, keçindi.

9İbram ve Nahor evlendiler. İbram apayınıñ adı Sarey edi. Nahor apayınıñ adı ise Milka edi; o, Harannıñ qızı edi. Haran Milkanıñ ve İskanıñ babası edi.30Sarey ise bala tapıp olamay edi, onıñ balası yoq edi.
     31Terah, kasdiylilerniñ Ur şeerinden çıqıp, Hanaan toprağına ketmek içün yolğa çıqtı. O, oğlu İbramnı, Harannıñ oğlu olğan Lut torunını ve oğlu İbramnıñ apayı olğan Sarey kelinini yanına aldı. Lâkin olar Haran şeerine kelip, anda yerleştiler.32Terah 205 beş yıl yaşadı, soñ o, Haranda keçindi.


Şemniñ nesili-Tora-Bereşit-Başlanuv

Şemniñ nesili
     10Mına Şem ve onıñ evlâtları aqqında rivayet.
     Suv taşqınından eki yıl keçken soñ, Şem 100 yaşında olğanında, onıñ Arpaqşad adlı oğlu oldı.11Arpaqşad doğğan soñ, Şem daa 500 yıl yaşadı, ve onıñ daa oğulları ve qızları bar edi.
     12Arpaqşad 35 yaşında olğanda, onıñ Şelah adlı oğlu oldı.13Şelah doğğan soñ, Arpaqşad 403 yıl yaşadı, ve onıñ daa oğulları ve qızları bar edi.
     14Şelah 30 yaşında olğanda, onıñ Ever adlı oğlu oldı.

11:‎9 -
Vavilon – qadimiy yeudiy tilindeki "Bavel" (Vavilon) sözüniñ aytıluvı "balal" (qarıştırmaq) sözüniñ aytıluvına oşay.

15Ever doğğan soñ, Şelah 403 yıl yaşadı, ve onıñ daa oğulları ve qızları bar edi.
     16Ever 34 dört yaşında olğanda, onıñ Peleg adlı oğlu oldı.17Peleg doğğan soñ, Ever 430 yıl yaşadı, ve onıñ daa oğulları ve qızları bar edi.
     18Peleg 30 yaşında olğanda, onıñ Reu adlı oğlu oldı.19Reu doğğan soñ, Peleg 209 yıl yaşadı, ve onıñ daa oğulları ve qızları bar edi.
     20Reu 32 yaşında olğanda, onıñ Serug adlı oğlu oldı.21Serug doğğan soñ, Reu 207 yıl yaşadı, ve onıñ daa oğulları ve qızları bar edi.
     22Serug 30 yaşında olğanda, onıñ Nahor adlı oğlu oldı.23Nahor doğğan soñ, Serug 200 yıl yaşadı, ve onıñ daa oğulları ve qızları bar edi.
     24Nahor 29 yaşında olğanda, onıñ Terah adlı oğlu oldı.25Terah doğğan soñ, Nahor 119 yıl yaşadı, ve onıñ daa oğulları ve qızları bar edi.
     26Terah 70 yaşında olğanda, onıñ İbram, Nahor ve Haran adlı oğulları oldılar.



Vavilon qullesi-Tora-Bereşit-Başlanuv


Vavilon qullesi
     1     O zamanda bütün yer yüzünde bir til edi, sözler de bir ediler.2Şarq taraftan barğanda, adamlar Şinar memleketindeki vadiyni taptılar ve anda yerleştiler.
     3Olar bir-birlerine böyle ayttılar:
     – Keliñ, kirpiçlerni yapayıq da, olarnı ateşke pişireyik.
     Böyleliknen, olarda taş yerine tola, kireç irintisi yerine ise zift edi.
     4Soñ olar böyle dediler:
     – Keliñ, özümizge şeer ve başı kökke tiygen qulle qurayıq; bütün yer yüzünde dağılmayıq dep, özümizge nam qazanayıq.
     5RABBİ, adam oğulları qurğan şeerge ve qullege baqmaq içün endi.6RABBİ dedi ki:
     – İşte, bir halq ve er keste bir til. Mına ne yapıp başlaylar olar! Em de niyetlerinden qaytmazlar.7Keliñ, tüşeyik de, biri başqasınıñ tilini añlamasın dep, anda olarnıñ tilini qarıştırayıq.
     8RABBİ olarnı andan quvıp bütün yer yüzünde dağıttı, ve olar şeer qurmaqnı toqtattılar. 9Boyleliknen, bu şeerge Vavilon degen ad berildi, çünki anda RABBİ bütün yer yüzündeki tilni qarıştırdı ve çünki RABBİ halqnı andan quvıp bütün yer yüzünde dağıttı.