Yoçer Olamim neşi ve-ramim, Sarfe meromim be-ehad be-şabbat. Çur Ddar şamayim gazar le-mayim, Ğivdil bentayim be-şeni be-şabbat. Hay ve Qaddişa ğer'a yabbaşa Liğyot kol nafşa şelişi be-şabbat. Qore ğad-dorot, yaçar moorot, Koheve mazzarot reviği be-şabbat. Ofot şemaya ve-şirçe maya Ğimçi Ğasin Yağ ğamişi be-şabbat. Iş ğa-adama bara bo-ğohma, Be-çelem ruma, be-şişi be-şabbat. Killa melahto bi-yom şabbato, Çivva lağdato li-ş-mor et ğa-şabbat. Asar melaha, gam rov beraha Ğinhil ve-zikka le-şomere ğa-şabbat.

Devarim-Qanunnıñ Tekrarı 1-8 (Crimean Karaite-Hebrew-English)

Moşe'niñ Nasiatları

Bu sözlerniñ episini Moşe butün Yisraelge Yarden ozenini keçmezden evel, Aravadaki sahrada, Qızıl deñiz ogünde, Paran ve Tofel, Lavan, Haçerot ve Di-Zahav yerlerinde ayta edi.

Horev yerinden Kadeş-Barnea şeerinece Seir dağlarından keçip ketken yolnıñ uzunlığı on bir kunlüktir.

40-ıncı yılı, 11-inci aynıñ birinci kunü Moşe Yisrael evlatlarına T-ñri'niñ olarğa butün emir etkenini tekrarladı.

Moşe, Heşbon şeerinde yaşağan amorlılarnıñ padişası Sihonnı ve, Aştarot ve Edrey şeerlerinde yaşağan, Başannıñ padişası olğan Ognı yeñgen edi. Endi ise Yarden ozeniniñ şarq yanında, Moav toprağında Moşe bu Qanunnı añlatıp başladı:



-T-ñrimiz olğan Ad.. Horev yerinde bizge boyle ayttı: Bu dağlarda yaşağanıñız yeter! Aman turıp, yolğa çıqıñız. Amorlılarnıñ dağlı toprağına ketiñiz, Aravada, dağlarda ve vadiyde, Negevde ve deñiz yalısında, Hanaanlılarnıñ toprağında ve Livanda, buyük Firat deryasınace yaşağan qomşu halqlarğa barıñız. Baqıñız, Men bu topraqñı endi sizge berdim. Ad.. bu yerlerni Avraham, Yiçaq, Yaakov ve dedeleriñizge ve olarnıñ evlatlarına bermege ant etti. Barıñız dai olarnıñ saipleri oluñız.

Моше'нинъ Насиатлары



Бу сёзлернинъ эписини Моше бутюн Йисраэльге Ярден озенини кечмезден эвель, Аравадаки сахрада, Къызыл денъиз огюнде, Паран ве Тофель, Лаван, Хачерот ве Ди-Захав ерлеринде айта эди.



Хорев еринден Кадеш-Барнеа шеэринедже Сеир дагъларындан кечип кеткен ёлнынъ узунлыгъы он бир кунлюктир.



40-ынджы йылы, 11-инджи айнынъ биринджи куню Моше Йисраэль эвлатларына Т-нъри'нинъ оларгъа бутюн эмир эткенини текрарлады.



Моше, Хешбон шеэринде яшагъан аморлыларнынъ падишасы Сихонны ве, Аштарот ве Эдрей шеэрлеринде яшагъан, Башаннынъ падишасы олгъан Огны енъген эди. Энди исе Ярден озенининъ шаркъ янында, Моав топрагъында Моше бу Къанунны анълатып башлады:





-Т-нъримиз олгъан Ад.. Хорев еринде бизге бойле айтты: Бу дагъларда яшагъанынъыз етер! Аман турып, ёлгъа чыкъынъыз. Аморлыларнынъ дагълы топрагъына кетинъиз, Аравада, дагъларда ве вадийде, Негевде ве денъиз ялысында, Ханаанлыларнынъ топрагъында ве Ливанда, буюк Фират дерьясынадже яшагъан къомшу халкъларгъа барынъыз. Бакъынъыз, Мен бу топракънъы энди сизге бердим. Ад.. бу ерлерни Аврахам, Йичакъ, Яаков ве деделеринъизге ве оларнынъ эвлатларына бермеге ант этти. Барынъыз даи оларнынъ саиплери олунъыз.





א אֵלֶּה הַדְּבָרִים, אֲשֶׁר דִּבֶּר מֹשֶׁה אֶל-כָּל-יִשְׂרָאֵל, בְּעֵבֶר, הַיַּרְדֵּן: בַּמִּדְבָּר בָּעֲרָבָה מוֹל סוּף בֵּין-פָּארָן וּבֵין-תֹּפֶל, וְלָבָן וַחֲצֵרֹת--וְדִי זָהָב. 1 These are the words which Moses spoke unto all Israel beyond the Jordan; in the wilderness, in the Arabah, over against Suph, between Paran and Tophel, and Laban, and Hazeroth, and Di-zahab. ב אַחַד עָשָׂר יוֹם מֵחֹרֵב, דֶּרֶךְ הַר-שֵׂעִיר, עַד, קָדֵשׁ בַּרְנֵעַ. 2 It is eleven days journey from Horeb unto Kadesh-barnea by the way of mount Seir. ג וַיְהִי בְּאַרְבָּעִים שָׁנָה, בְּעַשְׁתֵּי-עָשָׂר חֹדֶשׁ בְּאֶחָד לַחֹדֶשׁ; דִּבֶּר מֹשֶׁה, אֶל-בְּנֵי יִשְׂרָאֵל, כְּכֹל אֲשֶׁר צִוָּה יְהוָה אֹתוֹ, אֲלֵהֶם. 3 And it came to pass in the fortieth year, in the eleventh month, on the first day of the month, that Moses spoke unto the children of Israel, according unto all that the LORD had given him in commandment unto them; ד אַחֲרֵי הַכֹּתוֹ, אֵת סִיחֹן מֶלֶךְ הָאֱמֹרִי, אֲשֶׁר יוֹשֵׁב, בְּחֶשְׁבּוֹן--וְאֵת, עוֹג מֶלֶךְ הַבָּשָׁן, אֲשֶׁר-יוֹשֵׁב בְּעַשְׁתָּרֹת, בְּאֶדְרֶעִי. 4 after he had smitten Sihon the king of the Amorites, who dwelt in Heshbon, and Og the king of Bashan, who dwelt in Ashtaroth, at Edrei; ה בְּעֵבֶר הַיַּרְדֵּן, בְּאֶרֶץ מוֹאָב, הוֹאִיל מֹשֶׁה, בֵּאֵר אֶת-הַתּוֹרָה הַזֹּאת לֵאמֹר. 5 beyond the Jordan, in the land of Moab, took Moses upon him to expound this law, saying: ו יְהוָה אֱלֹהֵינוּ דִּבֶּר אֵלֵינוּ, בְּחֹרֵב לֵאמֹר: רַב-לָכֶם שֶׁבֶת, בָּהָר הַזֶּה. 6 The LORD our God spoke unto us in Horeb, saying: 'Ye have dwelt long enough in this mountain; ז פְּנוּ וּסְעוּ לָכֶם, וּבֹאוּ הַר הָאֱמֹרִי וְאֶל-כָּל-שְׁכֵנָיו, בָּעֲרָבָה בָהָר וּבַשְּׁפֵלָה וּבַנֶּגֶב, וּבְחוֹף הַיָּם--אֶרֶץ הַכְּנַעֲנִי וְהַלְּבָנוֹן, עַד-הַנָּהָר הַגָּדֹל נְהַר-פְּרָת. 7 turn you, and take your journey, and go to the hill-country of the Amorites and unto all the places nigh thereunto, in the Arabah, in the hill-country, and in the Lowland, and in the South, and by the sea-shore; the land of the Canaanites, and Lebanon, as far as the great river, the river Euphrates. ח רְאֵה נָתַתִּי לִפְנֵיכֶם, אֶת-הָאָרֶץ; בֹּאוּ, וּרְשׁוּ אֶת-הָאָרֶץ, אֲשֶׁר נִשְׁבַּע יְהוָה לַאֲבֹתֵיכֶם לְאַבְרָהָם לְיִצְחָק וּלְיַעֲקֹב לָתֵת לָהֶם, וּלְזַרְעָם אַחֲרֵיהֶם. 8 Behold, I have set the land before you: go in and possess the land which the LORD swore unto your fathers, to Abraham, to Isaac, and to Jacob, to give unto them and to their seed after them.

Qanunnıñ Tekrarı 16:8-16:15 Aftalar Bayramı(Hıccı)-Şavuot

Qanunnıñ Tekrarı 16:8-16:15 Aftalar Bayramı(Hıccı)



Ozüñe yedi afta say. Pişken aşlıqnı oraqnen orıp başlağan vaqıtıñdan bu yedi aftanı say. O zaman T-ñriñ olğan Ad.. içün Aftalar Hıccı(Bayramı)nı yap. T-ñriñ olğan Ad.. saña nasıl bereket bergen olsa, istegiñe kore bahşışlarıñnı ketir ve T-ñrin olğan Ad..'nıñ ogünde şeñlen. Sen, oğluñ, qızıñ, hızmetçi aqaylarıñ ve apaylarıñ, siziñ yerleriñizde yaşağan Leviyliler, arañızda yat halqlardan olğanlar, oksüzler ve tul apaylar, Namı olsun dep, T-ñrin olğan Ad.. saylaycaq yerde şeñleniñiz. Miçrayimde qul olğanıñnı aqılıñda tut ve episi bu nizamnamelerni tut ve becer.



Къануннынъ Текрары 16:8-16:15 Афталар Байрамы(Хыджджы)

Озюнъе еди афта сай. Пишкен ашлыкъны оракънен орып башлагъан вакъытынъдан бу еди афтаны сай. О заман Т-нъринъ олгъан Ад.. ичюн Афталар Хыджджы(Байрамы)ны яп. Т-нъринъ олгъан Ад.. санъа насыл берекет берген олса, истегинъе коре бахшышларынъны кетир ве Т-нърин олгъан Ад..'нынъ огюнде шенълен. Сен, огълунъ, къызынъ, хызметчи акъайларынъ ве апайларынъ, сизинъ ерлеринъизде яшагъан Левийлилер, аранъызда ят халкълардан олгъанлар, оксюзлер ве тул апайлар, Намы олсун деп, Т-нърин олгъан Ад.. сайлайджакъ ерде шенъленинъиз. Мичрайимде къул олгъанынъны акъылынъда тут ве эписи бу низамнамелерни тут ве беджер.



ט שִׁבְעָה שָׁבֻעֹת, תִּסְפָּר-לָךְ: מֵהָחֵל חֶרְמֵשׁ, בַּקָּמָה, תָּחֵל לִסְפֹּר, שִׁבְעָה שָׁבֻעוֹת. 9 Seven weeks shalt thou number unto thee; from the time the sickle is first put to the standing corn shalt thou begin to number seven weeks. י וְעָשִׂיתָ חַג שָׁבֻעוֹת, לַיהוָה אֱלֹהֶיךָ--מִסַּת נִדְבַת יָדְךָ, אֲשֶׁר תִּתֵּן: כַּאֲשֶׁר יְבָרֶכְךָ, יְהוָה אֱלֹהֶיךָ. 10 And thou shalt keep the feast of weeks unto the LORD thy God after the measure of the freewill-offering of thy hand, which thou shalt give, according as the LORD thy God blesseth thee. יא וְשָׂמַחְתָּ לִפְנֵי יְהוָה אֱלֹהֶיךָ, אַתָּה וּבִנְךָ וּבִתֶּךָ וְעַבְדְּךָ וַאֲמָתֶךָ, וְהַלֵּוִי אֲשֶׁר בִּשְׁעָרֶיךָ, וְהַגֵּר וְהַיָּתוֹם וְהָאַלְמָנָה אֲשֶׁר בְּקִרְבֶּךָ--בַּמָּקוֹם, אֲשֶׁר יִבְחַר יְהוָה אֱלֹהֶיךָ, לְשַׁכֵּן שְׁמוֹ, שָׁם. 11 And thou shalt rejoice before the LORD thy God, thou, and thy son, and thy daughter, and thy man-servant, and thy maid-servant, and the Levite that is within they gates, and the stranger, and the fatherless, and the widow, that are in the midst of thee, in the place which the LORD thy God shall choose to cause His name to dwell there. יב וְזָכַרְתָּ, כִּי-עֶבֶד הָיִיתָ בְּמִצְרָיִם; וְשָׁמַרְתָּ וְעָשִׂיתָ, אֶת-הַחֻקִּים הָאֵלֶּה. {פ} 12 And thou shalt remember that thou wast a bondman in Egypt; and thou shalt observe and do these statutes.

Bigin Sınay Tavga-Şavuot Kin

Bigin Sınay Tavga-Şavuot Kin

Bigin sınay Tavga mindi Moşe,
Aziz tahtan költirdi Toranı Moşe.

Tavlar kaltradılar mingende Moşe,
On aziz sezlerni kabul etti Moşe.

Aziz malahnın yergesine yetişti Moşe,
Kip umsunc keltirdi ulusuna Moşe.

Malahlar mahtav ayttılar mingende Moşe,
Aziz canlar kuvandılar engende Moşe.

Ullu muskal sehellerden anladı Moşe,
Kensisine azizlernin yetişti Moşe.

Aziz Tora yazılhan keltirdi Moşe,
Eki tahta tucurhan endi Moşe.

Kayyamlıknı keruvimde anladı Moşe,
Inamlı klul Tenrinin indeldi Moşe.

Tigel umsunc keltirdi uluska Moşe,
Ayttılar: kılarbız ne ayttı Moşe.

Korkunclu haşgahaba kaplandı Moşe,
Aziz malahlarnı anladı Moşe.

Avalraknı ic dunyadan kabul etti Moşe,
Illasın sehellernin bildi Moşe.

Eki luhot taslardan endirdi Moşe,
Toranı sımarladı bizge Moşe.

Budur aziz Tora ki yazdı Moşe,
Bu alhıs bıla alhısladı Moşe

Karanhı Bulut-Tizidi ribbi Yosef uvlu Yeşuanın, Deraznadan.

Karanhı Bulut-Tizidi ribbi Yosef uvlu Yeşuanın, Deraznadan.

Karanhı bulut astrı korkunclu
Balkuvlu kuyasnı ol aplaydır.
Akıllı canım tuyup zavalın
Bu yat yer-suvda acı yılaydı.

Mana mıskınge kelgen zamanda
Raşa adamdan hecte aytmadı.
Kırımha kelip baz malahlarım,
Tişli yamandan saklavcularım,

Meni kahalga tınc keltirdiler,
Orunlarına kaytıp bardılar.
Raşa adamga bunda yoluktum;
Anar men tistim neden ki korktum.

Ki sibbasından keldim yamanga,
Katı zindanga ullu zamanga,
Sızlavlu ayda, bahca sarayda,
Han sarayında, sıncır boynumda.

Micva ahcası hepsi alındı,
Ki kolum bıla ol keltirdi.
Köp yılamaktan közlerim tundu,
Kistunmak bıla vay mana boldı.

Ki muftka ketti zahmet cekmegim,
Bunar sızlaydı canım, yiregim,
Kıynalhanımda acı zindanda
Necik bir garib bu yat yer-suvda.

Yohtur soruvcu, yakın kelivci,
Bu tar zamanımda yubatuvcu.
Kisencmen körme israellerni,
Siver dostlarnı, abaylarnı.

Ne vahtnı körsem kaysın yiraktan,
Kalmadı canım köp yılamaktan,
Ki kayrılıp ol barır isine,
Kelip yubatmas köz yumcuhuna,

Korkup dusmandan kamazlavcudan.
Tasetkey anı Tenri kahaldan!
Ne men aytırmen barsam yerime,
Kılmayın zehut hecte canıma?

Yalı isimnin bumodur? Tenrim?
Rasttır yolların, oldu fikirim.
Ancak bilemen ki bundiy vahtlar,
Avur zamanlar savhatsızlar,

Yazıhım icin mana yettiler,
Sezinden Senin tezce kettiler.
Halide, Tenrim, meni sahınhın,
Avur zindandan tezce cıharhın.

Hem kelnin hannın kayır yahsıha,
Ki suklanmahay kodeş ahcaha.
Körsin dusmanım, uyatlı bolsun,
Biyenc biyensin siver ulusun.

Yahsı televler yahsı canlıha,
Telehin, Tenrim, kunusuvcuha.
Cıharma meni katı zındandan
Ackın haznannı kökten da yerden

Hem hayifsinivcilerge meni.
Yetkirme tişli kerceklerimni,
Tirlikte meni kaytar ornuma,
Ulanlarıma hem dostlarıma.

Hayifsin, Tenrim, körip yasımnı,
Bosatkın bar ol yazıklarımnı.

Bu Aftanıñ Peraşası Moşe ve İtro-Şemot-Çıqış-18-Crimean Karaite Dialect

Bu Aftanıñ Peraşası Moşe ve İtro-Şemot-Çıqış-18-Crimean Karaite Dialect



Moşe ve İtro



Moşeniñ qaynatası Midyannıñ ruhaniyi İtro, Ha-Şem Miçrayimden İsraellilerni alıp çıqqanda, Moşe ve Ozüniñ halqı İsrael içün Ha-Şem'niñ yapqan episi şeyleri aqqında eşitti. O zaman Moşeniñ qaynatası İtro ondan evel evine qaytarılğan Moşeniñ apayını Çipporanı ve onıñ eki oğlunı ozüne çağırttı. Olardan biriniñ adı Gerşom edi çünki Moşe : Men yabancı yerde vaqtınca yaşağan adam oldım,-dey edi. Ekincisiniñ adı ise Eliezer edi, çünki Moşe: Babamnıñ T-nrisi, maña yardımcı olıp, meni paronıñ qılıçından qorçaladı,-dep ayta edi. Moşeniñ qaynatası İtro Moşeniñ apayı ve balalarınen sahrağa, T-nriniñ dağı yanında ordunen yerleşken Moşeğe kelip, oña boyle haber yolladı:



-Men, seniñ qaynatañ İtro, ve seniñ apayıñ, ve onen beraber eki oğluñ saña kelemiz.

Moşe qaynatasını qarşılımağa çıqtı, oña bek bukti ve onı opti. Biri-birinen soraşqanlarından soñ, olar çadırğa kirdiler. Soñ Moşe qaynatasına İsrael içün T-nri paronen ve episi miçrayimlilernen yapqanlarını ikaye etti. İsraellilerni miçrayimlilerden ve paronıñ qollarından nasıl qurtarğan aqqında da ikaye etti. İsraellilerni miçrayimlilerden ve paronıñ qollarından qurtarğanda, Ha-Şem israellilerge yapqan eiyiliklerine İtro quvandı ve boyle dedi:

-Sizin miçrayimlilerniñ ve paronıñ qolundan qurtarğan ve bu halqñı miçrayimlilerniñ uküminden azat etken T-nrige biñ şukürler olsun! Şimdi men bilem ki: T-nri episi T-nrilerden buyük, çünki O, boyle şeyler yapıp, İsraellilerni ğururlı miçrayimlilerniñ T-nrilerinden qurtardı.



Soñ Moşeniñ qaynatası İtro T-nrige butünley yaqılğan ve başqa qorbanlar çaldı. Soñ T-nriniñ ogünde Moşeniñ qaynatasınen beraber aş aşamaq içün, Aaron ve İsraelniñ aqsaqlları keldiler.



İtronıñ Mesleatları



Aylanır kunü Moşe, halqnı mahkeme etmek içün, oturdı, ve halq Moşeniñ ogünde sabadan aqşamğace turdı. Moşeniñ qaynatası Moşe halqnen yapqanlarınıñ episini korip, ondan:

-Bu, seniñ halqnen yapqanıñ nedir? Ne içün sen butün kun oturasıñ, halq ise seniñ ogüñde sabadan aqşamğace tura?-dep soradı.

-Halq maña, T-nriniñ iradesini bilmek içün, kele,-dedi Moşe qaynatasına.- Olarda nasıldır iş çıqqanda, olar maña keleler. Men ise, davalarını çezip, olarğa T-nriniñ nizamnamelerinen qanunlarını ogretem.



Lakin Moşeniñ qaynatası oña boyle dedi:

-Seniñ yapqanlarıñ yahşı degil. Sen ozüñni ve sennen olğan halqnı qıynaycaqsıñ, çünki sen içün bu pek ağır iş: sen onı ozüñ baş etamazsıñ. Şimdi aytqanlarımnı diñle, men saña aqıl ogreteyim, ve Ad.. sennen olur. Sen halq içün Ad..nıñ ogünde aracı olıp, Ad..ğa olarnıñ davalarını yetkiz. Olarğa Ad..nıñ nizamnamelerini ve qanuñlarını ogret. Nasıl yaşamaq ve nasıl işler yapmaqñı halqqa ogret. Ozüñe ise butün halqtan qabiliyetli, Ad..dan qorqqan, aç-koz olmağan ve adaletli adamlarnı saylap al da, olarnı halqnıñ ustüne biñbaşı, yuzbaşı, ellibaşı ve onbaşı olaraq qoy. Olar daima halqnıñ davalarını çezsinler. Er bir pek muim iş aqqında seni haberdar etip, çezmesini saña bersinler, ufaq-tüfek davalarnı ise ozleri çezsinler. Saña qolayca olur, işniñ ağırlığı olarğa da tüşer. Bu-Ad..nıñ saña emiri. Sen bunı yapsañ eger, çıdap olursıñ. Butün halq ise qanaatlenip, oz yerine esen-aman qaytır.



Moşe qaynatasınıñ aytqanlarını diñledi ve onıñ episi aytqanlarını yaptı. Moşe butün İsraelden qabiliyetli adamlarnı sayladı ve olarnı halqnıñ başlıqları etip, ya da biñbaşı, yuzbaşı, ellibaşı ve onbaşo olaraq qoydı. Olar daima halqnıñ davalarını çeze ediler: muim işler aqqında Moşeğa qaber etip, çezmesin oña bere ediler, ufaq-tüfek davalarnı ise ozleri çeze ediler.



Soñ Moşe qaynatasınen sağlıqlaştı, ve o,oz toprağına ketti.



Бу Афтанынъ Перашасы Моше ве Итро-Шемот-Чыкъыш-18-Джримеан Караите Диальеджт





Моше ве Итро





Мошенинъ къайнатасы Мидьяннынъ руханийи Итро, Ха-Шем Мичрайимден Исраэллилерни алып чыкъкъанда, Моше ве Озюнинъ халкъы Исраэль ичюн Ха-Шем'нинъ япкъан эписи шейлери акъкъында эшитти. О заман Мошенинъ къайнатасы Итро ондан эвель эвине къайтарылгъан Мошенинъ апайыны Чиппораны ве онынъ эки огълуны озюне чагъыртты. Олардан бирининъ ады Гершом эди чюнки Моше : Мен ябанджы ерде вакътынджа яшагъан адам олдым,-дей эди. Экинджисининъ ады исе Элиэзер эди, чюнки Моше: Бабамнынъ Т-нриси, манъа ярдымджы олып, мени паронынъ къылычындан къорчалады,-деп айта эди. Мошенинъ къайнатасы Итро Мошенинъ апайы ве балаларынен сахрагъа, Т-нрининъ дагъы янында ордунен ерлешкен Мошегъе келип, онъа бойле хабер ёллады:





-Мен, сенинъ къайнатанъ Итро, ве сенинъ апайынъ, ве онен берабер эки огълунъ санъа келемиз.



Моше къайнатасыны къаршылымагъа чыкъты, онъа бек букти ве оны опти. Бири-биринен сорашкъанларындан сонъ, олар чадыргъа кирдилер. Сонъ Моше къайнатасына Исраэль ичюн Т-нри паронен ве эписи мичрайимлилернен япкъанларыны икае этти. Исраэллилерни мичрайимлилерден ве паронынъ къолларындан насыл къуртаргъан акъкъында да икае этти. Исраэллилерни мичрайимлилерден ве паронынъ къолларындан къуртаргъанда, Ха-Шем исраэллилерге япкъан эийиликлерине Итро къуванды ве бойле деди:



-Сизин мичрайимлилернинъ ве паронынъ къолундан къуртаргъан ве бу халкънъы мичрайимлилернинъ укюминден азат эткен Т-нриге бинъ шукюрлер олсун! Шимди мен билем ки: Т-нри эписи Т-нрилерден буюк, чюнки О, бойле шейлер япып, Исраэллилерни гъурурлы мичрайимлилернинъ Т-нрилеринден къуртарды.





Сонъ Мошенинъ къайнатасы Итро Т-нриге бутюнлей якъылгъан ве башкъа къорбанлар чалды. Сонъ Т-нрининъ огюнде Мошенинъ къайнатасынен берабер аш ашамакъ ичюн, Аарон ве Исраэльнинъ акъсакъллары кельдилер.





Итронынъ Меслеатлары





Айланыр куню Моше, халкъны махкеме этмек ичюн, отурды, ве халкъ Мошенинъ огюнде сабадан акъшамгъадже турды. Мошенинъ къайнатасы Моше халкънен япкъанларынынъ эписини корип, ондан:



-Бу, сенинъ халкънен япкъанынъ недир? Не ичюн сен бутюн кун отурасынъ, халкъ исе сенинъ огюнъде сабадан акъшамгъадже тура?-деп сорады.



-Халкъ манъа, Т-нрининъ ирадесини бильмек ичюн, келе,-деди Моше къайнатасына.- Оларда насылдыр иш чыкъкъанда, олар манъа келелер. Мен исе, даваларыны чезип, оларгъа Т-нрининъ низамнамелеринен къанунларыны огретем.





Лакин Мошенинъ къайнатасы онъа бойле деди:



-Сенинъ япкъанларынъ яхшы дегиль. Сен озюнъни ве сеннен олгъан халкъны къыйнайджакъсынъ, чюнки сен ичюн бу пек агъыр иш: сен оны озюнъ баш этамазсынъ. Шимди айткъанларымны динъле, мен санъа акъыл огретейим, ве Ад.. сеннен олур. Сен халкъ ичюн Ад..нынъ огюнде араджы олып, Ад..гъа оларнынъ даваларыны еткиз. Оларгъа Ад..нынъ низамнамелерини ве къанунъларыны огрет. Насыл яшамакъ ве насыл ишлер япмакънъы халкъкъа огрет. Озюнъе исе бутюн халкътан къабилиетли, Ад..дан къоркъкъан, ач-коз олмагъан ве адалетли адамларны сайлап ал да, оларны халкънынъ устюне бинъбашы, юзбашы, эллибашы ве онбашы оларакъ къой. Олар даима халкънынъ даваларыны чезсинлер. Эр бир пек муим иш акъкъында сени хабердар этип, чезмесини санъа берсинлер, уфакъ-тюфек даваларны исе озлери чезсинлер. Санъа къолайджа олур, ишнинъ агъырлыгъы оларгъа да тюшер. Бу-Ад..нынъ санъа эмири. Сен буны япсанъ эгер, чыдап олурсынъ. Бутюн халкъ исе къанаатленип, оз ерине эсен-аман къайтыр.





Моше къайнатасынынъ айткъанларыны динъледи ве онынъ эписи айткъанларыны япты. Моше бутюн Исраэльден къабилиетли адамларны сайлады ве оларны халкънынъ башлыкълары этип, я да бинъбашы, юзбашы, эллибашы ве онбашо оларакъ къойды. Олар даима халкънынъ даваларыны чезе эдилер: муим ишлер акъкъында Мошегъа къабер этип, чезмесин онъа бере эдилер, уфакъ-тюфек даваларны исе озлери чезе эдилер.





Сонъ Моше къайнатасынен сагълыкълашты, ве о,оз топрагъына кетти.









Exodus Chapter 18 שְׁמוֹת

א וַיִּשְׁמַע יִתְרוֹ כֹהֵן מִדְיָן, חֹתֵן מֹשֶׁה, אֵת כָּל-אֲשֶׁר עָשָׂה אֱלֹהִים לְמֹשֶׁה, וּלְיִשְׂרָאֵל עַמּוֹ: כִּי-הוֹצִיא יְהוָה אֶת-יִשְׂרָאֵל, מִמִּצְרָיִם. 1 Now Jethro, the priest of Midian, Moses' father-in-law, heard of all that God had done for Moses, and for Israel His people, how that the LORD had brought Israel out of Egypt.

ב וַיִּקַּח, יִתְרוֹ חֹתֵן מֹשֶׁה, אֶת-צִפֹּרָה, אֵשֶׁת מֹשֶׁה--אַחַר, שִׁלּוּחֶיהָ. 2 And Jethro, Moses' father-in-law, took Zipporah, Moses' wife, after he had sent her away,

ג וְאֵת, שְׁנֵי בָנֶיהָ: אֲשֶׁר שֵׁם הָאֶחָד, גֵּרְשֹׁם--כִּי אָמַר, גֵּר הָיִיתִי בְּאֶרֶץ נָכְרִיָּה. 3 and her two sons; of whom the name of the one was Gershom; for he said: 'I have been a stranger in a strange land';

ד וְשֵׁם הָאֶחָד, אֱלִיעֶזֶר--כִּי-אֱלֹהֵי אָבִי בְּעֶזְרִי, וַיַּצִּלֵנִי מֵחֶרֶב פַּרְעֹה. 4 and the name of the other was Eliezer: 'for the God of my father was my help, and delivered me from the sword of Pharaoh.'

ה וַיָּבֹא יִתְרוֹ חֹתֵן מֹשֶׁה, וּבָנָיו וְאִשְׁתּוֹ--אֶל-מֹשֶׁה: אֶל-הַמִּדְבָּר, אֲשֶׁר-הוּא חֹנֶה שָׁם--הַר הָאֱלֹהִים. 5 And Jethro, Moses' father-in-law, came with his sons and his wife unto Moses into the wilderness where he was encamped, at the mount of God;

ו וַיֹּאמֶר, אֶל-מֹשֶׁה, אֲנִי חֹתֶנְךָ יִתְרוֹ, בָּא אֵלֶיךָ; וְאִשְׁתְּךָ--וּשְׁנֵי בָנֶיהָ, עִמָּהּ. 6 and he said unto Moses: 'I thy father-in-law Jethro am coming unto thee, and thy wife, and her two sons with her.'

ז וַיֵּצֵא מֹשֶׁה לִקְרַאת חֹתְנוֹ, וַיִּשְׁתַּחוּ וַיִּשַּׁק-לוֹ, וַיִּשְׁאֲלוּ אִישׁ-לְרֵעֵהוּ, לְשָׁלוֹם; וַיָּבֹאוּ, הָאֹהֱלָה. 7 And Moses went out to meet his father-in-law, and bowed down and kissed him; and they asked each other of their welfare; and they came into the tent.

ח וַיְסַפֵּר מֹשֶׁה, לְחֹתְנוֹ, אֵת כָּל-אֲשֶׁר עָשָׂה יְהוָה לְפַרְעֹה וּלְמִצְרַיִם, עַל אוֹדֹת יִשְׂרָאֵל: אֵת כָּל-הַתְּלָאָה אֲשֶׁר מְצָאָתַם בַּדֶּרֶךְ, וַיַּצִּלֵם יְהוָה. 8 And Moses told his father-in-law all that the LORD had done unto Pharaoh and to the Egyptians for Israel's sake, all the travail that had come upon them by the way, and how the LORD delivered them.

ט וַיִּחַדְּ יִתְרוֹ--עַל כָּל-הַטּוֹבָה, אֲשֶׁר-עָשָׂה יְהוָה לְיִשְׂרָאֵל: אֲשֶׁר הִצִּילוֹ, מִיַּד מִצְרָיִם. 9 And Jethro rejoiced for all the goodness which the LORD had done to Israel, in that He had delivered them out of the hand of the Egyptians.

י וַיֹּאמֶר, יִתְרוֹ, בָּרוּךְ יְהוָה, אֲשֶׁר הִצִּיל אֶתְכֶם מִיַּד מִצְרַיִם וּמִיַּד פַּרְעֹה: אֲשֶׁר הִצִּיל אֶת-הָעָם, מִתַּחַת יַד-מִצְרָיִם. 10 And Jethro said: 'Blessed be the LORD, who hath delivered you out of the hand of the Egyptians, and out of the hand of Pharaoh; who hath delivered the people from under the hand of the Egyptians.

יא עַתָּה יָדַעְתִּי, כִּי-גָדוֹל יְהוָה מִכָּל-הָאֱלֹהִים: כִּי בַדָּבָר, אֲשֶׁר זָדוּ עֲלֵיהֶם. 11 Now I know that the LORD is greater than all gods; yea, for that they dealt proudly against them.'

יב וַיִּקַּח יִתְרוֹ חֹתֵן מֹשֶׁה, עֹלָה וּזְבָחִים--לֵאלֹהִים; וַיָּבֹא אַהֲרֹן וְכֹל זִקְנֵי יִשְׂרָאֵל, לֶאֱכָל-לֶחֶם עִם-חֹתֵן מֹשֶׁה--לִפְנֵי הָאֱלֹהִים. 12 And Jethro, Moses' father-in-law, took a burnt-offering and sacrifices for God; and Aaron came, and all the elders of Israel, to eat bread with Moses' father-in-law before God.

יג וַיְהִי, מִמָּחֳרָת, וַיֵּשֶׁב מֹשֶׁה, לִשְׁפֹּט אֶת-הָעָם; וַיַּעֲמֹד הָעָם עַל-מֹשֶׁה, מִן-הַבֹּקֶר עַד-הָעָרֶב. 13 And it came to pass on the morrow, that Moses sat to judge the people; and the people stood about Moses from the morning unto the evening.

יד וַיַּרְא חֹתֵן מֹשֶׁה, אֵת כָּל-אֲשֶׁר-הוּא עֹשֶׂה לָעָם; וַיֹּאמֶר, מָה-הַדָּבָר הַזֶּה אֲשֶׁר אַתָּה עֹשֶׂה לָעָם--מַדּוּעַ אַתָּה יוֹשֵׁב לְבַדֶּךָ, וְכָל-הָעָם נִצָּב עָלֶיךָ מִן-בֹּקֶר עַד-עָרֶב. 14 And when Moses' father-in-law saw all that he did to the people, he said: 'What is this thing that thou doest to the people? why sittest thou thyself alone, and all the people stand about thee from morning unto even?'

טו וַיֹּאמֶר מֹשֶׁה, לְחֹתְנוֹ: כִּי-יָבֹא אֵלַי הָעָם, לִדְרֹשׁ אֱלֹהִים. 15 And Moses said unto his father-in-law: 'Because the people come unto me to inquire of God;

טז כִּי-יִהְיֶה לָהֶם דָּבָר, בָּא אֵלַי, וְשָׁפַטְתִּי, בֵּין אִישׁ וּבֵין רֵעֵהוּ; וְהוֹדַעְתִּי אֶת-חֻקֵּי הָאֱלֹהִים, וְאֶת-תּוֹרֹתָיו. 16 when they have a matter, it cometh unto me; and I judge between a man and his neighbour, and I make them know the statutes of God, and His laws.'

יז וַיֹּאמֶר חֹתֵן מֹשֶׁה, אֵלָיו: לֹא-טוֹב, הַדָּבָר, אֲשֶׁר אַתָּה, עֹשֶׂה. 17 And Moses' father-in-law said unto him: 'The thing that thou doest is not good.

יח נָבֹל תִּבֹּל--גַּם-אַתָּה, גַּם-הָעָם הַזֶּה אֲשֶׁר עִמָּךְ: כִּי-כָבֵד מִמְּךָ הַדָּבָר, לֹא-תוּכַל עֲשֹׂהוּ לְבַדֶּךָ. 18 Thou wilt surely wear away, both thou, and this people that is with thee; for the thing is too heavy for thee; thou art not able to perform it thyself alone.

יט עַתָּה שְׁמַע בְּקֹלִי, אִיעָצְךָ, וִיהִי אֱלֹהִים, עִמָּךְ; הֱיֵה אַתָּה לָעָם, מוּל הָאֱלֹהִים, וְהֵבֵאתָ אַתָּה אֶת-הַדְּבָרִים, אֶל-הָאֱלֹהִים. 19 Hearken now unto my voice, I will give thee counsel, and God be with thee: be thou for the people before God, and bring thou the causes unto God.

כ וְהִזְהַרְתָּה אֶתְהֶם, אֶת-הַחֻקִּים וְאֶת-הַתּוֹרֹת; וְהוֹדַעְתָּ לָהֶם, אֶת-הַדֶּרֶךְ יֵלְכוּ בָהּ, וְאֶת-הַמַּעֲשֶׂה, אֲשֶׁר יַעֲשׂוּן. 20 And thou shalt teach them the statutes and the laws, and shalt show them the way wherein they must walk, and the work that they must do.

כא וְאַתָּה תֶחֱזֶה מִכָּל-הָעָם אַנְשֵׁי-חַיִל יִרְאֵי אֱלֹהִים, אַנְשֵׁי אֱמֶת--שֹׂנְאֵי בָצַע; וְשַׂמְתָּ עֲלֵהֶם, שָׂרֵי אֲלָפִים שָׂרֵי מֵאוֹת, שָׂרֵי חֲמִשִּׁים, וְשָׂרֵי עֲשָׂרֹת. 21 Moreover thou shalt provide out of all the people able men, such as fear God, men of truth, hating unjust gain; and place such over them, to be rulers of thousands, rulers of hundreds, rulers of fifties, and rulers of tens.

כב וְשָׁפְטוּ אֶת-הָעָם, בְּכָל-עֵת, וְהָיָה כָּל-הַדָּבָר הַגָּדֹל יָבִיאוּ אֵלֶיךָ, וְכָל-הַדָּבָר הַקָּטֹן יִשְׁפְּטוּ-הֵם; וְהָקֵל, מֵעָלֶיךָ, וְנָשְׂאוּ, אִתָּךְ. 22 And let them judge the people at all seasons; and it shall be, that every great matter they shall bring unto thee, but every small matter they shall judge themselves; so shall they make it easier for thee and bear the burden with thee.

כג אִם אֶת-הַדָּבָר הַזֶּה, תַּעֲשֶׂה, וְצִוְּךָ אֱלֹהִים, וְיָכָלְתָּ עֲמֹד; וְגַם כָּל-הָעָם הַזֶּה, עַל-מְקֹמוֹ יָבֹא בְשָׁלוֹם. 23 If thou shalt do this thing, and God command thee so, then thou shalt be able to endure, and all this people also shall go to their place in peace.'

כד וַיִּשְׁמַע מֹשֶׁה, לְקוֹל חֹתְנוֹ; וַיַּעַשׂ, כֹּל אֲשֶׁר אָמָר. 24 So Moses hearkened to the voice of his father-in-law, and did all that he had said.

כה וַיִּבְחַר מֹשֶׁה אַנְשֵׁי-חַיִל מִכָּל-יִשְׂרָאֵל, וַיִּתֵּן אֹתָם רָאשִׁים עַל-הָעָם--שָׂרֵי אֲלָפִים שָׂרֵי מֵאוֹת, שָׂרֵי חֲמִשִּׁים וְשָׂרֵי עֲשָׂרֹת. 25 And Moses chose able men out of all Israel, and made them heads over the people, rulers of thousands, rulers of hundreds, rulers of fifties, and rulers of tens.

כו וְשָׁפְטוּ אֶת-הָעָם, בְּכָל-עֵת: אֶת-הַדָּבָר הַקָּשֶׁה יְבִיאוּן אֶל-מֹשֶׁה, וְכָל-הַדָּבָר הַקָּטֹן יִשְׁפּוּטוּ הֵם. 26 And they judged the people at all seasons: the hard causes they brought unto Moses, but every small matter they judged themselves.

כז וַיְשַׁלַּח מֹשֶׁה, אֶת-חֹתְנוֹ; וַיֵּלֶךְ לוֹ, אֶל-אַרְצוֹ. {פ} 27 And Moses let his father-in-law depart; and he went his way into his own land.

Bereşit-Vayigaş-42-Yosefniñ ağa-qardaşları Mısırda(Miçrayimde)

Bu Aftanıñ Peraşası Bereşit-Vayigaş-42-Yosefniñ ağa-qardaşları Mısırda(Miçrayimde)



Yaakov Miçrayimde aşlıq olğanını bildi ve oğullarına:



-Ne baqıp oturasıñız?-dedi. -Mına, Miçrayimde aşlıq bar eken, dep eşittim.,-dep devam etti o. -Anda barıñız da, bizge yaşamaq ve olmemek içün, andan aşlıq satın alıñız.

Yosefniñ on ağası, Miçrayimden aşlıq satın almaq içün, kettiler. Yosefniñ qardaşını Binyaminni ise, Yaakov: Onen bir felaket olıp çıqmasın,-dep tüşünip, ağalarınen yibermedi.



Başqa kelgenlernen beraber İsraelniñ oğulları da otmek satın almağa keldiler, çünki Hanaan toprağında açlıq edi.



Yosef Miçrayimniñ akimdarı edi. Butün yer yüzündeki halqqa aşlıqnı o, sata edi. Yosefniñ ağaları oña kelip secde ettiler. Yosef ağalarını kordi ve olarnı tanıdı. Lakin olarğa duydurmadı ve olarnen sert laqırdı etti. O, olardan:



-Siz qaydan keldiñiz?-dep soradı.

-Hanaan toprağından,-dediler olar.-Aş satın almaq içün.



Yosef ağalarını tanıdı, lakin olar onı tanımadılar. Yosef olar aqqında korgen tüşlerini hatırladı ve olarğa:

-Siz casussıñız,-dedi.-Bu memleketniñ zayıf yerlerini bilmek içün keldiñiz.



-Yoq efendimiz,-dediler olar oña.- Bizi seniñ qullarıñ, aş satın almağa keldik. Bz epimiz bir adamnıñ balalarımız. Biz namuslı adamlarmız. Biz, seniñ qullarıñ, iç bir zaman casus olmadıq.

-Yoq,-dedi o, olarğa.-Memleketniñ zayıf yerlernin bilmek içün keldiñiz.



-Bizler, seniñ qullarıñ, on eki ağa-qardaşmız,-dediler olar. - Hanaan toprağından olğan bir adamnıñ oğulları olamız. Mına, kiçigimiz şimdi babamıznen. Daa biri ise endi yoq.



-Men: Siz casussıñız,- degenimde, bunı aqılımda tuta edim,-dedi olarğa Yosef. -Biz sizni boyle sınarmız: Paronıñ yaşayışınen ant etem, eger siziñ kiçik qardaşıñız mında kelmese, siz mından çıqmaysıñız. Arañızdan birini alıp yollañız, o, barsın da, qardaşıñıznı ketirsin. Siz ise qapalı olursıñız. Soñ aytqanıñıznıñ doğrulığı açılır. Yoq deseñiz, paronıñ yaşayışınen ant etem, siz casussıñız.



Ve olarnı uç kunge saqçılarnıñ qoluna berdi. Uçünci kunü Yosef olarğa:

-Menim aytqanlarımnı yapıñız ve sağ qalırsıñız, çünki men T-ñriden qorqam. Eger siz namuslı adamlar olsañız, biriñiz siz qapalğan evde otursın. Qalğanları ise, açlıq çekken qorantalarına aşlıq alıp ketsinler. Lakin aytqanıñıznıñ doğrulığını isbatlamaq ve sizge olmemek içün, kiçik qardaşıñıznı maña ketiriñiz,- dedi.



Olar oyle de yaptılar. Olar biri-birine:

-Kerçekten de, qardaşımızğa qarşı guna qazanğandırmız. O, bizge yalvarğanda, biz onıñ can azabını kordik, amma onı diñlemedik. Onıñ içün başımızğa bu bela tüşti,- dep ayta ediler. Ruben ise olarğa cevap berip:



-Oğlanğa qarşı guna etmeñiz dep, men sizge aytmadımmı? Amma siz diñlemediñiz. Mına, onıñ qanı içün odemedir,-dedi.



Olar Yosefniñ añlağanını bilmey ediler. Çünki o, olarnen terciman yardımınen laqırdı ete edi. Yosef olardan çetke çekildi ve ağladı. Soñ olarğa qayttı ve kene olarnen laqırdı etti. Olardan Şimeonnı sayladı ve ağalarınıñ kozleri ogünde onı bağlamağa buyurdi.



Yosefniñ ağa-qardaşları Hanaanğa qaytalar



Yosef olarnıñ çuvallarını aşlıqqa toldurmağa, kumüşlerini er biriniñ çuvalı içine qaytarmağa ve yolğa aş bermege emir etti. Olarğa boyle de yapıldı. Olar oz aşlıqlarını ozleriniñ eşekleri ustüne yüklediler ve andan kettiler. Gecelemek içün toqtağanda olardan biri, eşekke yem bermek içün , çuvalını açtı. Çuvalnıñ ağzında kumüşini korip, ağa-qardaşlarına:



-Kumüşim qaytarılğan. Mına o, çuvalım içinde,-dedi. Olar şaştılar ve titrep biri-birinden:

-Bu biznen T-ñriniñ yapqanı nedir?-dep soradılar.



Olar Hanaan toprağına, oz babaları Yaakovqa kelgen soñ, olarnen olğan şeyler aqqında oña boyle ikaye ettiler:

- O yerniñ akimdarı biznen sert laqırdı etti. Biz o yerniñ casusları dep belledi. Biz oña: Biz namuslı adamlarmız, casus olmağanmız. Biz on eki ağa-qardaşmız, bir babanıñ oğullarımız, biri endi yoq, kiçigi ise şimdi Hanaan toprağında babamıznen,-dedik. O yerniñ akimdarı bizge: Siz namuslı adamlar olğanıñıznı men boyle bilirim: ağa-qardaşlarıñızdan birini mende qaldırıñız, siz ise aşlıqñı alıp, qorantalarıñız açlıq çekkenleri içün qaytıñız, lakin kiçik qardaşıñıznı maña ketiriñiz. O zaman men, siz casus olmayıp, namuslı adam olğanlarıñıznı bilirim. Ağañıznı sizge qaytarıp bererim ve sizlerge bu yerde alış-berişnen oğraşmağa razılıq bererim,-dedi. Olar çuvallarını boşatqanda ise , er biriniñ çuvalından kumüşke tolu kiseleri çıqtı. Olar ozleriniñ kumüşke tolu kiselerini kordiler, olar ve babaları kordiler ve qorqtılar. Olarnıñ babaları Yaakov olarğa:



-Siz meni balalarımdan marum ettiñiz: Yosef yoq, Şimeon da yoq, endi Binyaminni de almağa isteysiñiz-episi belalar maña!-dedi. Ruben babasına:



-Eger men Binyaminni artqa qaytarıp ketirmesem, eki oğlumnı oldür. Onı maña ber. Men onı saña qaytarırım,-dedi.



-Oğlum siznen barmaycaq,-dedi babası,-çünki onıñ ağası oldi, ve o, bir ozü qaldı. Eger siz çıqacaq yolda onen bir bela olsa, siziñ içün men, çal qart, kederden o bir dünyağa keterim.



Бу Афтанынъ Перашасы Берешит-Вайигаш-42-Ёсефнинъ агъа-къардашлары Мысырда(Мичрайимде)





Яаков Мичрайимде ашлыкъ олгъаныны бильди ве огъулларына:





-Не бакъып отурасынъыз?-деди. -Мына, Мичрайимде ашлыкъ бар экен, деп эшиттим.,-деп девам этти о. -Анда барынъыз да, бизге яшамакъ ве олмемек ичюн, андан ашлыкъ сатын алынъыз.



Ёсефнинъ он агъасы, Мичрайимден ашлыкъ сатын алмакъ ичюн, кеттилер. Ёсефнинъ къардашыны Биньяминни исе, Яаков: Онен бир фелакет олып чыкъмасын,-деп тюшюнип, агъаларынен йибермеди.





Башкъа кельгенлернен берабер Исраэльнинъ огъуллары да отмек сатын алмагъа кельдилер, чюнки Ханаан топрагъында ачлыкъ эди.





Ёсеф Мичрайимнинъ акимдары эди. Бутюн ер юзюндеки халкъкъа ашлыкъны о, сата эди. Ёсефнинъ агъалары онъа келип седжде эттилер. Ёсеф агъаларыны корди ве оларны таныды. Лакин оларгъа дуйдурмады ве оларнен серт лакъырды этти. О, олардан:





-Сиз къайдан кельдинъиз?-деп сорады.



-Ханаан топрагъындан,-дедилер олар.-Аш сатын алмакъ ичюн.





Ёсеф агъаларыны таныды, лакин олар оны танымадылар. Ёсеф олар акъкъында корген тюшлерини хатырлады ве оларгъа:



-Сиз джасуссынъыз,-деди.-Бу мемлекетнинъ зайыф ерлерини бильмек ичюн кельдинъиз.





-Ёкъ эфендимиз,-дедилер олар онъа.- Бизи сенинъ къулларынъ, аш сатын алмагъа кельдик. Бз эпимиз бир адамнынъ балаларымыз. Биз намуслы адамлармыз. Биз, сенинъ къулларынъ, ич бир заман джасус олмадыкъ.



-Ёкъ,-деди о, оларгъа.-Мемлекетнинъ зайыф ерлернин бильмек ичюн кельдинъиз.





-Бизлер, сенинъ къулларынъ, он эки агъа-къардашмыз,-дедилер олар. - Ханаан топрагъындан олгъан бир адамнынъ огъуллары оламыз. Мына, кичигимиз шимди бабамызнен. Даа бири исе энди ёкъ.





-Мен: Сиз джасуссынъыз,- дегенимде, буны акъылымда тута эдим,-деди оларгъа Ёсеф. -Биз сизни бойле сынармыз: Паронынъ яшайышынен ант этем, эгер сизинъ кичик къардашынъыз мында кельмесе, сиз мындан чыкъмайсынъыз. Аранъыздан бирини алып ёлланъыз, о, барсын да, къардашынъызны кетирсин. Сиз исе къапалы олурсынъыз. Сонъ айткъанынъызнынъ догърулыгъы ачылыр. Ёкъ десенъиз, паронынъ яшайышынен ант этем, сиз джасуссынъыз.





Ве оларны уч кунге сакъчыларнынъ къолуна берди. Учюнджи куню Ёсеф оларгъа:



-Меним айткъанларымны япынъыз ве сагъ къалырсынъыз, чюнки мен Т-нъриден къоркъам. Эгер сиз намуслы адамлар олсанъыз, биринъиз сиз къапалгъан эвде отурсын. Къалгъанлары исе, ачлыкъ чеккен къоранталарына ашлыкъ алып кетсинлер. Лакин айткъанынъызнынъ догърулыгъыны исбатламакъ ве сизге олмемек ичюн, кичик къардашынъызны манъа кетиринъиз,- деди.





Олар ойле де яптылар. Олар бири-бирине:



-Керчектен де, къардашымызгъа къаршы гуна къазангъандырмыз. О, бизге ялваргъанда, биз онынъ джан азабыны кордик, амма оны динълемедик. Онынъ ичюн башымызгъа бу бела тюшти,- деп айта эдилер. Рубен исе оларгъа джевап берип:





-Огълангъа къаршы гуна этменъиз деп, мен сизге айтмадыммы? Амма сиз динълемединъиз. Мына, онынъ къаны ичюн одемедир,-деди.





Олар Ёсефнинъ анълагъаныны бильмей эдилер. Чюнки о, оларнен терджиман ярдымынен лакъырды эте эди. Ёсеф олардан четке чекильди ве агълады. Сонъ оларгъа къайтты ве кене оларнен лакъырды этти. Олардан Шимеонны сайлады ве агъаларынынъ козлери огюнде оны багъламагъа буюрди.





Ёсефнинъ агъа-къардашлары Ханаангъа къайталар





Ёсеф оларнынъ чувалларыны ашлыкъкъа толдурмагъа, кумюшлерини эр бирининъ чувалы ичине къайтармагъа ве ёлгъа аш бермеге эмир этти. Оларгъа бойле де япылды. Олар оз ашлыкъларыны озлерининъ эшеклери устюне юкледилер ве андан кеттилер. Геджелемек ичюн токътагъанда олардан бири, эшекке ем бермек ичюн , чувалыны ачты. Чувалнынъ агъзында кумюшини корип, агъа-къардашларына:





-Кумюшим къайтарылгъан. Мына о, чувалым ичинде,-деди. Олар шаштылар ве титреп бири-биринден:



-Бу бизнен Т-нърининъ япкъаны недир?-деп сорадылар.





Олар Ханаан топрагъына, оз бабалары Яаковкъа кельген сонъ, оларнен олгъан шейлер акъкъында онъа бойле икае эттилер:



- О ернинъ акимдары бизнен серт лакъырды этти. Биз о ернинъ джасуслары деп белледи. Биз онъа: Биз намуслы адамлармыз, джасус олмагъанмыз. Биз он эки агъа-къардашмыз, бир бабанынъ огъулларымыз, бири энди ёкъ, кичиги исе шимди Ханаан топрагъында бабамызнен,-дедик. О ернинъ акимдары бизге: Сиз намуслы адамлар олгъанынъызны мен бойле билирим: агъа-къардашларынъыздан бирини менде къалдырынъыз, сиз исе ашлыкънъы алып, къоранталарынъыз ачлыкъ чеккенлери ичюн къайтынъыз, лакин кичик къардашынъызны манъа кетиринъиз. О заман мен, сиз джасус олмайып, намуслы адам олгъанларынъызны билирим. Агъанъызны сизге къайтарып берерим ве сизлерге бу ерде алыш-беришнен огърашмагъа разылыкъ берерим,-деди. Олар чувалларыны бошаткъанда исе , эр бирининъ чувалындан кумюшке толу киселери чыкъты. Олар озлерининъ кумюшке толу киселерини кордилер, олар ве бабалары кордилер ве къоркътылар. Оларнынъ бабалары Яаков оларгъа:





-Сиз мени балаларымдан марум эттинъиз: Ёсеф ёкъ, Шимеон да ёкъ, энди Биньяминни де алмагъа истейсинъиз-эписи белалар манъа!-деди. Рубен бабасына:





-Эгер мен Биньяминни арткъа къайтарып кетирмесем, эки огълумны олдюр. Оны манъа бер. Мен оны санъа къайтарырым,-деди.





-Огълум сизнен бармайджакъ,-деди бабасы,-чюнки онынъ агъасы олди, ве о, бир озю къалды. Эгер сиз чыкъаджакъ ёлда онен бир бела олса, сизинъ ичюн мен, чал къарт, кедерден о бир дюньягъа кетерим.



Genesis Chapter 42 בְּרֵאשִׁית

א וַיַּרְא יַעֲקֹב, כִּי יֶשׁ-שֶׁבֶר בְּמִצְרָיִם; וַיֹּאמֶר יַעֲקֹב לְבָנָיו, לָמָּה תִּתְרָאוּ. 1 Now Jacob saw that there was corn in Egypt, and Jacob said unto his sons: 'Why do ye look one upon another?'

ב וַיֹּאמֶר--הִנֵּה שָׁמַעְתִּי, כִּי יֶשׁ-שֶׁבֶר בְּמִצְרָיִם; רְדוּ-שָׁמָּה וְשִׁבְרוּ-לָנוּ מִשָּׁם, וְנִחְיֶה וְלֹא נָמוּת. 2 And he said: 'Behold, I have heard that there is corn in Egypt. Get you down thither, and buy for us from thence; that we may live, and not die.'

ג וַיֵּרְדוּ אֲחֵי-יוֹסֵף, עֲשָׂרָה, לִשְׁבֹּר בָּר, מִמִּצְרָיִם. 3 And Joseph's ten brethren went down to buy corn from Egypt.

ד וְאֶת-בִּנְיָמִין אֲחִי יוֹסֵף, לֹא-שָׁלַח יַעֲקֹב אֶת-אֶחָיו: כִּי אָמַר, פֶּן-יִקְרָאֶנּוּ אָסוֹן. 4 But Benjamin, Joseph's brother, Jacob sent not with his brethren; for he said: 'Lest peradventure harm befall him.'

ה וַיָּבֹאוּ בְּנֵי יִשְׂרָאֵל, לִשְׁבֹּר בְּתוֹךְ הַבָּאִים: כִּי-הָיָה הָרָעָב, בְּאֶרֶץ כְּנָעַן. 5 And the sons of Israel came to buy among those that came; for the famine was in the land of Canaan.

ו וְיוֹסֵף, הוּא הַשַּׁלִּיט עַל-הָאָרֶץ--הוּא הַמַּשְׁבִּיר, לְכָל-עַם הָאָרֶץ; וַיָּבֹאוּ אֲחֵי יוֹסֵף, וַיִּשְׁתַּחֲווּ-לוֹ אַפַּיִם אָרְצָה. 6 And Joseph was the governor over the land; he it was that sold to all the people of the land. And Joseph's brethren came, and bowed down to him with their faces to the earth.

ז וַיַּרְא יוֹסֵף אֶת-אֶחָיו, וַיַּכִּרֵם; וַיִּתְנַכֵּר אֲלֵיהֶם וַיְדַבֵּר אִתָּם קָשׁוֹת, וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם מֵאַיִן בָּאתֶם, וַיֹּאמְרוּ, מֵאֶרֶץ כְּנַעַן לִשְׁבָּר-אֹכֶל. 7 And Joseph saw his brethren, and he knew them, but made himself strange unto them, and spoke roughly with them; and he said unto them: 'Whence come ye?' And they said: 'From the land of Canaan to buy food.'

ח וַיַּכֵּר יוֹסֵף, אֶת-אֶחָיו; וְהֵם, לֹא הִכִּרֻהוּ. 8 And Joseph knew his brethren, but they knew him not.

ט וַיִּזְכֹּר יוֹסֵף--אֵת הַחֲלֹמוֹת, אֲשֶׁר חָלַם לָהֶם; וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם מְרַגְּלִים אַתֶּם, לִרְאוֹת אֶת-עֶרְוַת הָאָרֶץ בָּאתֶם. 9 And Joseph remembered the dreams which he dreamed of them, and said unto them: 'Ye are spies; to see the nakedness of the land ye are come.'

י וַיֹּאמְרוּ אֵלָיו, לֹא אֲדֹנִי; וַעֲבָדֶיךָ בָּאוּ, לִשְׁבָּר-אֹכֶל. 10 And they said unto him: 'Nay, my lord, but to buy food are thy servants come.

יא כֻּלָּנוּ, בְּנֵי אִישׁ-אֶחָד נָחְנוּ; כֵּנִים אֲנַחְנוּ, לֹא-הָיוּ עֲבָדֶיךָ מְרַגְּלִים. 11 We are all one man's sons; we are upright men, thy servants are no spies.'

יב וַיֹּאמֶר, אֲלֵהֶם: לֹא, כִּי-עֶרְוַת הָאָרֶץ בָּאתֶם לִרְאוֹת. 12 And he said unto them: 'Nay, but to see the nakedness of the land ye are come.'

יג וַיֹּאמְרוּ, שְׁנֵים עָשָׂר עֲבָדֶיךָ אַחִים אֲנַחְנוּ בְּנֵי אִישׁ-אֶחָד--בְּאֶרֶץ כְּנָעַן; וְהִנֵּה הַקָּטֹן אֶת-אָבִינוּ הַיּוֹם, וְהָאֶחָד אֵינֶנּוּ. 13 And they said: 'We thy servants are twelve brethren, the sons of one man in the land of Canaan; and, behold, the youngest is this day with our father, and one is not.'

יד וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם, יוֹסֵף: הוּא, אֲשֶׁר דִּבַּרְתִּי אֲלֵכֶם לֵאמֹר--מְרַגְּלִים אַתֶּם. 14 And Joseph said unto them: 'That is it that I spoke unto you, saying: Ye are spies.

טו בְּזֹאת, תִּבָּחֵנוּ: חֵי פַרְעֹה אִם-תֵּצְאוּ מִזֶּה, כִּי אִם-בְּבוֹא אֲחִיכֶם הַקָּטֹן הֵנָּה. 15 Hereby ye shall be proved, as Pharaoh liveth, ye shall not go forth hence, except your youngest brother come hither.

טז שִׁלְחוּ מִכֶּם אֶחָד, וְיִקַּח אֶת-אֲחִיכֶם, וְאַתֶּם הֵאָסְרוּ, וְיִבָּחֲנוּ דִּבְרֵיכֶם הַאֱמֶת אִתְּכֶם; וְאִם-לֹא--חֵי פַרְעֹה, כִּי מְרַגְּלִים אַתֶּם. 16 Send one of you, and let him fetch your brother, and ye shall be bound, that your words may be proved, whether there be truth in you; or else, as Pharaoh liveth, surely ye are spies.'

יז וַיֶּאֱסֹף אֹתָם אֶל-מִשְׁמָר, שְׁלֹשֶׁת יָמִים. 17 And he put them all together into ward three days.

יח וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם יוֹסֵף בַּיּוֹם הַשְּׁלִישִׁי, זֹאת עֲשׂוּ וִחְיוּ; אֶת-הָאֱלֹהִים, אֲנִי יָרֵא. 18 And Joseph said unto them the third day. 'This do, and live; for I fear God:

יט אִם-כֵּנִים אַתֶּם--אֲחִיכֶם אֶחָד, יֵאָסֵר בְּבֵית מִשְׁמַרְכֶם; וְאַתֶּם לְכוּ הָבִיאוּ, שֶׁבֶר רַעֲבוֹן בָּתֵּיכֶם. 19 if ye be upright men, let one of your brethren be bound in your prison-house; but go ye, carry corn for the famine of your houses;

כ וְאֶת-אֲחִיכֶם הַקָּטֹן תָּבִיאוּ אֵלַי, וְיֵאָמְנוּ דִבְרֵיכֶם וְלֹא תָמוּתוּ; וַיַּעֲשׂוּ-כֵן. 20 and bring your youngest brother unto me; so shall your words be verified, and ye shall not die.' And they did so.

כא וַיֹּאמְרוּ אִישׁ אֶל-אָחִיו, אֲבָל אֲשֵׁמִים אֲנַחְנוּ עַל-אָחִינוּ, אֲשֶׁר רָאִינוּ צָרַת נַפְשׁוֹ בְּהִתְחַנְנוֹ אֵלֵינוּ, וְלֹא שָׁמָעְנוּ; עַל-כֵּן בָּאָה אֵלֵינוּ, הַצָּרָה הַזֹּאת. 21 And they said one to another: 'We are verily guilty concerning our brother, in that we saw the distress of his soul, when he besought us, and we would not hear; therefore is this distress come upon us.'

כב וַיַּעַן רְאוּבֵן אֹתָם לֵאמֹר, הֲלוֹא אָמַרְתִּי אֲלֵיכֶם לֵאמֹר אַל-תֶּחֶטְאוּ בַיֶּלֶד--וְלֹא שְׁמַעְתֶּם; וְגַם-דָּמוֹ, הִנֵּה נִדְרָשׁ. 22 And Reuben answered them, saying: 'Spoke I not unto you, saying: Do not sin against the child; and ye would not hear? therefore also, behold, his blood is required.'

כג וְהֵם לֹא יָדְעוּ, כִּי שֹׁמֵעַ יוֹסֵף: כִּי הַמֵּלִיץ, בֵּינֹתָם. 23 And they knew not that Joseph understood them; for the interpreter was between them.

כד וַיִּסֹּב מֵעֲלֵיהֶם, וַיֵּבְךְּ; וַיָּשָׁב אֲלֵהֶם, וַיְדַבֵּר אֲלֵהֶם, וַיִּקַּח מֵאִתָּם אֶת-שִׁמְעוֹן, וַיֶּאֱסֹר אֹתוֹ לְעֵינֵיהֶם. 24 And he turned himself about from them, and wept; and he returned to them, and spoke to them, and took Simeon from among them, and bound him before their eyes.

כה וַיְצַו יוֹסֵף, וַיְמַלְאוּ אֶת-כְּלֵיהֶם בָּר, וּלְהָשִׁיב כַּסְפֵּיהֶם אִישׁ אֶל-שַׂקּוֹ, וְלָתֵת לָהֶם צֵדָה לַדָּרֶךְ; וַיַּעַשׂ לָהֶם, כֵּן. 25 Then Joseph commanded to fill their vessels with corn, and to restore every man's money into his sack, and to give them provision for the way; and thus was it done unto them.

כו וַיִּשְׂאוּ אֶת-שִׁבְרָם, עַל-חֲמֹרֵיהֶם; וַיֵּלְכוּ, מִשָּׁם. 26 And they laded their asses with their corn, and departed thence.

כז וַיִּפְתַּח הָאֶחָד אֶת-שַׂקּוֹ, לָתֵת מִסְפּוֹא לַחֲמֹרוֹ--בַּמָּלוֹן; וַיַּרְא, אֶת-כַּסְפּוֹ, וְהִנֵּה-הוּא, בְּפִי אַמְתַּחְתּוֹ. 27 And as one of them opened his sack to give his ass provender in the lodging-place, he espied his money; and, behold, it was in the mouth of his sack.

כח וַיֹּאמֶר אֶל-אֶחָיו הוּשַׁב כַּסְפִּי, וְגַם הִנֵּה בְאַמְתַּחְתִּי; וַיֵּצֵא לִבָּם, וַיֶּחֶרְדוּ אִישׁ אֶל-אָחִיו לֵאמֹר, מַה-זֹּאת עָשָׂה אֱלֹהִים, לָנוּ. 28 And he said unto his brethren: 'My money is restored; and, lo, it is even in my sack.' And their heart failed them, and they turned trembling one to another, saying: 'What is this that God hath done unto us?'

כט וַיָּבֹאוּ אֶל-יַעֲקֹב אֲבִיהֶם, אַרְצָה כְּנָעַן; וַיַּגִּידוּ לוֹ, אֵת כָּל-הַקֹּרֹת אֹתָם לֵאמֹר. 29 And they came unto Jacob their father unto the land of Canaan, and told him all that had befallen them, saying:

ל דִּבֶּר הָאִישׁ אֲדֹנֵי הָאָרֶץ, אִתָּנוּ--קָשׁוֹת; וַיִּתֵּן אֹתָנוּ, כִּמְרַגְּלִים אֶת-הָאָרֶץ. 30 'The man, the lord of the land, spoke roughly with us, and took us for spies of the country.

לא וַנֹּאמֶר אֵלָיו, כֵּנִים אֲנָחְנוּ: לֹא הָיִינוּ, מְרַגְּלִים. 31 And we said unto him: We are upright men; we are no spies.

לב שְׁנֵים-עָשָׂר אֲנַחְנוּ אַחִים, בְּנֵי אָבִינוּ; הָאֶחָד אֵינֶנּוּ, וְהַקָּטֹן הַיּוֹם אֶת-אָבִינוּ בְּאֶרֶץ כְּנָעַן. 32 We are twelve brethren, sons of our father; one is not, and the youngest is this day with our father in the land of Canaan.

לג וַיֹּאמֶר אֵלֵינוּ, הָאִישׁ אֲדֹנֵי הָאָרֶץ, בְּזֹאת אֵדַע, כִּי כֵנִים אַתֶּם: אֲחִיכֶם הָאֶחָד הַנִּיחוּ אִתִּי, וְאֶת-רַעֲבוֹן בָּתֵּיכֶם קְחוּ וָלֵכוּ. 33 And the man, the lord of the land, said unto us: Hereby shall I know that ye are upright men: leave one of your brethren with me, and take corn for the famine of your houses, and go your way.

לד וְהָבִיאוּ אֶת-אֲחִיכֶם הַקָּטֹן, אֵלַי, וְאֵדְעָה כִּי לֹא מְרַגְּלִים אַתֶּם, כִּי כֵנִים אַתֶּם; אֶת-אֲחִיכֶם אֶתֵּן לָכֶם, וְאֶת-הָאָרֶץ תִּסְחָרוּ. 34 And bring your youngest brother unto me; then shall I know that ye are no spies, but that ye are upright men; so will I deliver you your brother, and ye shall traffic in the land.'

לה וַיְהִי, הֵם מְרִיקִים שַׂקֵּיהֶם, וְהִנֵּה-אִישׁ צְרוֹר-כַּסְפּוֹ, בְּשַׂקּוֹ; וַיִּרְאוּ אֶת-צְרֹרוֹת כַּסְפֵּיהֶם, הֵמָּה וַאֲבִיהֶם--וַיִּירָאוּ. 35 And it came to pass as they emptied their sacks, that, behold, every man's bundle of money was in his sack; and when they and their father saw their bundles of money, they were afraid.

לו וַיֹּאמֶר אֲלֵהֶם יַעֲקֹב אֲבִיהֶם, אֹתִי שִׁכַּלְתֶּם: יוֹסֵף אֵינֶנּוּ, וְשִׁמְעוֹן אֵינֶנּוּ, וְאֶת-בִּנְיָמִן תִּקָּחוּ, עָלַי הָיוּ כֻלָּנָה. 36 And Jacob their father said unto them: 'Me have ye bereaved of my children: Joseph is not, and Simeon is not, and ye will take Benjamin away; upon me are all these things come.'

לז וַיֹּאמֶר רְאוּבֵן, אֶל-אָבִיו לֵאמֹר, אֶת-שְׁנֵי בָנַי תָּמִית, אִם-לֹא אֲבִיאֶנּוּ אֵלֶיךָ; תְּנָה אֹתוֹ עַל-יָדִי, וַאֲנִי אֲשִׁיבֶנּוּ אֵלֶיךָ. 37 And Reuben spoke unto his father, saying: 'Thou shalt slay my two sons, if I bring him not to thee; deliver him into my hand, and I will bring him back to thee.'

לח וַיֹּאמֶר, לֹא-יֵרֵד בְּנִי עִמָּכֶם: כִּי-אָחִיו מֵת וְהוּא לְבַדּוֹ נִשְׁאָר, וּקְרָאָהוּ אָסוֹן בַּדֶּרֶךְ אֲשֶׁר תֵּלְכוּ-בָהּ, וְהוֹרַדְתֶּם אֶת-שֵׂיבָתִי בְּיָגוֹן, שְׁאוֹלָה. 38 And he said: 'My son shall not go down with you; for his brother is dead, and he only is left; if harm befall him by the way in which ye go, then will ye bring down my gray hairs with sorrow to the grave.